Learn for fun

Clothilde

2011-06-09T09:18:00.000-04:30

een schooljuffrouw, ene Clothilde
wist heel goed wat ze wilde
zo sprak zij, niet van trots ontbloot
wat vind je van mijn nieuwe boot
waarop de kinderen reageerden
wij hadden liever dat je ons taal en rekenen leerde.

030611 Frans Kapteijns.

Clothilde

2011-06-09T09:07:00.000-04:30

Ochentista Literario den Foko

2007-12-15T12:58:00.000-04:30

Willemstad – Fundashon pa Planifikashon di Idioma, huntu ku Fundashon Biblioteka Públiko Kòrsou i ku kooperashon di Fundashon Kas di Kultura ta organisá djaluna 17 di desèmber 2007 un aktividat titulá Ochentista Literario den Foko.

Ta remarkabel kuantu persona ku ta aktivo riba tereno di arte, literatura i teatro a kumpli 80 aña e aña akí: e asina yamá ochentistanan literario di Kòrsou! Fuera ku nan a nase e mes aña, esta na 1927, nan tin hopi mas en komun. Aki no ta trata solamente di Elis Juliana (ku ya tabata den publisidat anteriormente), sino tambe di Rina Penso, Eddie Pieters Heyliger, Bunchi Römer i Ruth Zefrin. Aileen Looman ta bai tene un kòmbersashon ku algun di e personahenan akí ku – den interkambio ku públiko – lo konta tokante nan bida, nan karera i nan eksperensia di hopi aña di aporte balioso na desaroyo di idioma i literatura.

Promé ku e kòmbersashon, ku lo tuma lugá den ouditorio di biblioteka públiko, lo pasa un dokumental – na memoria di eskritor Boeli van Leeuwen, kombiná ku lektura ekspresivo for di su obra, na enkargo di Jeroen Heuvel. Mésora su tras ta sigui e dokumental Su solo ta grandi tokante bida i obra di Elis Juliana. Despues di pousa ta pasa un entrevista grabá ku Ruth Zefrin, siguí pa e kòmbersashon ku e otro ochentistanan. Na final di e programa tur presente lo risibí un bríndis, kortesia di Skaloko, kaminda por sigui kòmbersá den un dushi ambiente di Pasku.

Rina Penso, aktris i traduktor
Rina Penso a nase na Kòrsou dia 27 di òktober 1927. Durante 45 aña Rina Penso tabata aktris den vários obra teatral lokal i internashonal, manera Laiza porko sushi (Pygmalion), Gai bieu ta traha sòpi stèrki, Porta Será (Huis Clos di Sartre), Kontami pa mi sa, Kèlki na boka, De Meiden, Nos dianan pèrdí, Kaster pushi etc. Rina tabata kofundadó di Thalia (1967), grupo di teatro konosí ku te ainda ta aktivo. Rina a aktua tambe den diferente pelíkula, entre otro Boka Sanantonio (Pacheco Domacassé), Almacita di Desolato i Ava i Gabriel (Felix de Rooy). Fuera di esakinan Rina tabata miembro di e kor Vivienne Frans & Company (1986-2001). Pa su prestashonnan Rina a risibí diferente premio i kondekoreshon, entre otro premio Colá Debrot (1982). Rina a skibi i duna su aporte na tradukshon di vários teksto (teatral) na papiamentu.

Eddie Pieters Heyliger, traduktor, eskritor i produktor
Eddie Pieters Heyliger a nase na Saba dia 22 di ougùstùs 1927. For di skol básiko Eddie a desaroyá un amor enorme pa buki i esaki tabata fundeshi pa su karera komo eskritor, traduktor, direktor di teatro i produktor di programa kultural na radio. Na 1955 Eddie a debutá komo outor i direktor di e obra teatral Balotage i na 1957 el a presentá su promé tradukshon di un obra di Molière L’Ecôle de Femme. Eddie a bira partikularmente famoso pa su programa di radio Echa Palabra, ku el a presentá durante mas ku 40 aña na Radio Caribe. Eddie ta kere firmemente ku mester duna literatura popular un lugá den nos komunidat i ku mester hasi hopi mas na promoshon di buki, organisá feria di buki i publiká mas, tantu obra original, komo obra tradusí.

Bunchi Römer, aktivista kultural i traduktor
Brunehilda (Bunchi) Römer-Henriquez a nase na Kòrsou dia 6 di febrüari 1927. Despues di Mulo-A na 1944, Bunchi a keda empleá na vários instansia di gobièrnu. Na 1973 Bunchi tabata den e promé grupo ku a risibí diploma di L.O. Papiamentu. Despues di esaki Bunchi a traha komo dosente di papiamentu na Nilda Pinto huishoudschool i na Avond-MTS. Banda di esakinan Bunchi tabata mashá aktivo riba tereno di teatro, komo traduktor i den vários otro funshon. Asina Bunchi a forma parti di e obranan teatral Ami dòkter lubidá, Shon Pichiri, Truffaldino, Sombré di Kabana, Rosa Tatuá, Laiza Porko Sushi, Juancho Picaflor, Golgotha, Rebeldia, Porta Será i hopi mas. Inkontabel ta e kantidat di aktividat ku Bunchi a desplegá komo miembro di diferente organisashon, manera kor Orfeon Crescendo, Konseho Kultural Kòrsou, Thalia, Fundashon Kristòf, Fundashon Pierre Lauffer, Stichting Koningin Beatrix Kinderboekenfonds etc. Komo outor i traduktor Bunchi a aportá na vários publikashon i tradukshon, manera Encyclopedie van de Nederlandse Antillen (1969), Cultureel Mozaïek van de Nederlandse Antillen (1977) i Homenahe na Raúl Römer (1989) i E Kas patras di Anne Frank.

Ruth Zefrin, dosente, inspektor, eskritor, desaroyadó di método
Ruth Zefrin a nase na Kòrsou dia 18 di sèptèmber 1927. Di 1944 te 1954 Ruth tabata meastro di skol, seguidamente direktor di skol (te 1972) i inspektor di enseñansa (te 1988). For di ei te awe Ruth a dediká su mes na desaroyo di método di lesamentu i di skibimentu di buki di lesa pa mucha. Asina Ruth a desaroyá entre otro e método pa siña lesa Lesa bon (1987) i yuda desaroyá e método pa siña hulandes Zonnig Nederlands (1960-1967, 1994), e método Papiamentu nos idioma (1987) i Trampolin 1 i 2 (2003). Resientemente Zefrin su buki di mucha ya klásiko Kumbai a keda reeditá pa FPI (2006). Ruth a skibi diferente teksto pa obra teatral-musikal i a risibí vários premio i kondekorashon. Meskos ku e otro ochentistanan Ruth Zefrin a forma parti di e elenko di grupo di teatro Thalia.

Públiko en general por bin mira i skucha tur e ochentistanan akí djaluna 17 di desèmber próksimo den ouditorio di biblioteka públiko di 6 or di atardi te 9 or di anochi.

Ini Statia (Fundashon pa Planifikashon di Idioma)
Lianne Leonora (Fundashon Biblioteka Públiko Kòrsou)

KOMUNIKADO DI PRENSA
14 di desèmber 2007

BON PASKU i FELIS AÑA 2008

2007-12-14T07:36:00.000-04:30

Wan Yuana, echadó di baina
a kana lastra tur di banda
dos mushi di ròm den su kana
raspa ku su pata na porta di su kambrada
nèt ora esaki a sali ku un bònder di paña
pa abri na waya.

Doña Ana, mi kambrada, mi a sinti bo falta, bin dunami un brasa.

Doña Ana?... Doña Ana?... Doña Ana ta bo kasá na La Kampana
ami ta Koma Wana, bo pasá di den Sabana
unda bo ta kana lastra ora bo yena bo kana...

(mas den 2008)

Kompader

Citaat

2007-12-14T06:49:00.000-04:30

"Er zijn meer oude zuipers dan oude artsen."

- François Rabelais Frans schrijver 1494-1553
uit: Gargantua (1534)

WEET GIJ WAAR DE WIND GEBOREN

2007-12-11T17:12:00.000-04:30

Numquid nosti semitas nubium?

Weet gij waar de wind geboren,
waar de dauw geboren is?
Weet gij kunstig op te sporen
wat hierbij, hierboven is?
Weet gij wat de sterren zijn, en
wat de zon, de mane? Wat
in de bergen, in de mijnen
ligt, en in de zee bevat?
Weet gij iets klaar uit te leggen
van al ‘t geen me u vragen kan?
Antwoordt dan en wilt mij zeggen:
Dichten... wat is dichten dan?
________________________________________

Guido Gezelle
(1830 - 1899)
________________________________________
Toelichting:
Numquid nosti semitas nubium?: Kent gij dan de wegen van de wolken? (Job 37, 16)

Referentie: GUIDO GEZELLE

Nobelprijswinnares hekelt ‘leeg’ internet

2007-12-11T13:48:00.000-04:30

Londen, 11 dec. De Britse schrijfster Doris Lessing heeft de aanvaarding van haar Nobelprijs voor literatuur aangegrepen voor een felle aanklacht tegen internet. Volgens haar heeft het nieuwe medium „een hele generatie meegesleept in zijn leegheid".

Wegens haar gebrekkige gezondheid kon Lessing niet persoonlijk naar Stockholm komen voor de uitreiking. Zij hekelde bij een aparte bijeenkomst in haar woonplaats Londen tevens de verbrokkeling in de moderne wereld. Volgens haar is het gewoon geworden dat veel jonge mannen en vrouwen ondanks jarenlang onderwijs „niets van de wereld weten, niets gelezen hebben en alleen maar een bepaald specialisme kennen, computers bijvoorbeeld”.

Lessing (87) contrasteerde de geringe lust bij de westerse jeugd om de rijk gevulde schoolbibliotheken te gebruiken met de honger naar boeken in Afrika. In het bijzonder in Zimbabwe, waar ze zelf opgroeide. Zelfs in dorpen waar mensen al dagenlang niet hebben gegeten, gaan gesprekken vaak over boeken. Door geldgebrek en corruptie hebben de scholen echter geen boeken. In dit verband oefende ze harde kritiek uit op het bewind van president Mugabe.

In algemene zin waarschuwde Lessing dat schrijvers vaak voortkomen uit een omgeving met boeken. „Er komen geen schrijvers uit huizen zonder boeken.” Kritiek had Lessing ook op de toegenomen aandacht voor het uiterlijk en de presentatie van schrijvers en schrijfsters, dikwijls met voorbijgaan aan de inhoud van hun werk.

NRC Handelsblad, 11 december 2007

Het laatste bezoek

2007-12-09T10:36:00.000-04:30

Zij opende de brief en begon die te lezen, terwijl zij zachtjes in de stoel schommelde. Zij genoot van de koele middagbries, het was weer een warme dag geweest. De schommelstoel naast haar was leeg. Hij zou die middag wat later komen, stond in de brief, en moest haar iets opbiechten. Opbiechten? Doña Mãi begreep meteen wat hij daarmee bedoelde.
   Zij keek vanaf het balkon naar het volk in de drukke winkelstraat van Otrobanda. Zaterdagmiddag werd het altijd druk in de Breedestraat, in de schaduw van de hoge gebouwen. Het was alsof de mensen bang waren van de zon. Voor haar was het meer dat zij tot het laatste moment wachtten met het inkopen doen voor de vrije zondag. Dit volk deed alles op het laatste moment, dacht Doña Mãi, daarom kwam het niet vooruit. Zaterdagmiddag kwam mijnheer Pastoor altijd op bezoek en zij spraken over het wel en wee van het volk.
   Doña Mãi was een kruising tussen Portugees temperament en Hollandse nuchterheid. Haar lang blond haar stak af tegen haar lichtbruine huidskleur. De doorzichtige blauwe ogen hadden iets magisch en nergens toonde haar gezicht een rimpel. Haar ranke lichaamsbouw straalde kracht uit. Zij droeg een vrolijk gekleurde lange rok die de mode was in die tijd, te vrolijk voor een dame van haar stand, zij was per slot van rekening de echtgenote van een plantage-eigenaar. Haar knieën waren te zien doordat zij de split aan de voorkant van haar rok niet tot de laatste knoop had dichtgemaakt. Het hoorde niet, vonden haar dienstmeiden, vooral niet wanneer mijnheer Pastoor op bezoek kwam.
   Het gesprek van de vorige week speelde door haar hoofd.
   ‘Waar moet het heen met dit volk, Doña Mãi?’
   ‘Dat weet alleen God, meneer Pastoor.’
   ‘Uw man komt steeds minder vaak naar de stad, hij heeft het blijkbaar naar zijn zin op de plantage.’
   ‘Ik treur er niet om en u ook niet, meneer Pastoor.’
   ‘Oh... dat bedoel ik niet, neemt u mij niet kwalijk. Ik bedoel... ik heb de geruchten gehoord over hem en de dienstmeid.’
   ‘De dienstmeid heeft mijn plichten overgenomen op de plantage.’
   ‘Uw man luistert naar haar, baart u dat geen zorgen? Het zwarte volk krijgt het steeds meer voor het zeggen.’
   ‘Het baart mij geen zorgen, mijn rechten heb ik meegenomen.’
   ‘Ik begrijp het, uw kinderen zijn hier, maar voelt u zich niet eenzaam?’
   ‘U houdt mij gezelschap.’
   ‘Uw gezelschap is voor mij een troost, Doña Mãi.’
   ‘Uw gezicht is bezweet, hier hebt u mijn zakdoek.’
   ‘Dank u, het is warm. Jammer, het is weer tijd om te gaan, een goede avond en tot de volgende week.’
   De pastoor was verstrooid, hij had haar zakdoekje in zijn zak gestopt en meegenomen. Hij maakte zich zorgen over het volk, dat meer aandacht had voor de wereldlijke geneugten, dan voor zijn geestelijke welzijn. Iedere zondagavond was er feest aan de Waterkant, waarbij die vervloekte tambú gedanst werd. De pastoor kon zich daar ontzettend over opwinden. Hij had zelfs een keer te paard de menigte uit elkaar gejaagd. Hij kon er urenlang met Doña Mãi over praten. Zelf vond zij dat helemaal niet zo erg. Het volk had het recht om zich te vermaken, als het maar niet alleen bij feesten bleef, daar maakte zij zich meer zorgen over.
   De laatste tijd had de pastoor het steeds vaker over haar. Hij vroeg haar of zij eenzaam was. Het leek haar eerder dat hij eenzaam was. Hij kwam steeds vaker op bezoek, vroeger eens in de maand, nu elke week, sinds haar man minder vaak naar de stad kwam. Zij voelde dat hij haar iets wilde vertellen, iets persoonlijks. Hij had het ook vaak warm, bijna koortsig.

De pastoor was niet laat, eerder iets te vroeg. Hij nam plaats in de schommelstoel naast Doña Mãi. Hij wilde geen thee zoals gebruikelijk, hij had het te warm, gewoon een beetje water. Nee, ook geen stukje pruimentaart.
   ‘Hebt u mijn brief ontvangen?’
   ‘U bent niet laat.’
   ‘Ik heb een paar huisbezoeken overgeslagen.’
   ‘Arme zieltjes, mijn schuld dat zij niet in de hemel komen.’
   ‘Daar komen zij toch niet.’
   ‘Er stond meer in de brief.’
   ‘Ik weet niet hoe ik het moet zeggen, Doña Mãi. Ik voel... ik weet niet wat ik voel. Ik ben mijzelf niet, als ik hier ben. Ik heb de hele week met uw zakdoek op mijn kussen geslapen. Hier hebt u het terug, ik heb het per ongeluk meegenomen, vergiffenis. Begrijpt u ...?’
   ‘Ik begrijp het. U kunt beter niet meer op bezoek komen.’

K.

Konosé bo Isla 2007-11: Komader etc.

2007-12-01T06:52:00.000-04:00

Komader / Komèr: de moeder van een petekind en de meter zijn elkaars ‘komader’ of ‘komèr’.

Kompader / Kompèr: de ouders van een petekind noemen de peetoom ‘kompader’ of ‘kompèr’.

Kambrada: vriendin.

Kompinchi: kameraad, handlanger

De minnares van iemands echtgenoot en de betreffende echtgenote zijn elkaars ‘.......’.

Vraag: wat is het ontbrekende Papiaments woord?

Sluitingsdatum: zondag 6 januari 2008

Prijs: een cadeaubon van Music Store.

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)

!!PRETTIGE FEESTDAGEN!!

Konosé bo Isla 2007-10: antwoord

2007-12-01T06:50:00.000-04:00

Antwoord: Chonchorogai

Er zijn 19 inzendingen waarvan 18 goed.

Karine Willems
Tilly Peters
Mathilde van de Beek
Papi La Reine
Niels Augusta
Max Martina
Joan Augusta
Richenel Bulbaai
Louella Blijden
Winsel Peney
Clara Hooi
Nicole Hagemans
Loeki Peters
Elodie Voorbraak
Sharine Martina
Tony de Haas
L.J.Chr. Dee
Madelyn Francisco
Vernon Oostvriesland

Iedereen bedankt voor het meedoen.

De winnaar is Richenel Bulbaai.

Boeli van Leeuwen R.I.P.

2007-11-30T13:55:00.000-04:00

Archivaris van de ziel van Curaçao
Te oud om te schrijven
Groot Curaçaos literair auteur en intellectueel denker
Eerbetoon aan Boeli, Aart G. Broek

Citaat

2007-11-23T07:09:00.000-04:00

"Vaak verliefd worden op het eerste gezicht is geen geval voor psychoanalyse maar voor de opticien."

- Paul Hubschmidt

Een verhaal van zes woorden

2007-11-17T17:27:00.000-04:00

‘Jozef?... Ik moet je iets vertellen.’

K.

Winnaar in zes woorden
Nightwriters schrijven verhalen van zes woorden

In de beperking de meester

2007-11-17T11:34:00.000-04:00

de Volkskrant, Boeken, 9 november 2007 (pagina 21)
Tommy Wieringa

De Curaçaose schrijver Boeli van Leeuwen (85) componeert zijn romans en verhalen in een taal met een zinnelijke intensiteit. Vorige maand kreeg hij een oeuvregeld van het Fonds voor de Letteren.

Wanneer ik iemand ontmoet die toevallig hetzelfde boek gelezen heeft als ik, en daar gedachten over heeft die deelbaar zijn, raak ik soms opgetogen – zoals wanneer je een landgenoot ontmoet in de schaduwen van een havencafé in Barranquilla. Toen ik in maart dit jaar in NRC Handelsblad schreef over een ontmoeting met Boeli van Leeuwen (Curaçao, 1922), stond dat cafeetje in Barranquilla opeens vol met landgenoten.
Hoewel zijn laatste roman negentien jaar geleden verscheen, bleek Van Leeuwen veel lezers te hebben. Met een zekere geestdrift maakten de leden van dat gewoonlijk zwijgende genootschap zich bekend – christenen in het oude Rome.

Er zijn een paar constanten wanneer hij ter sprake komt. Vooraleerst de zintuiglijke rijkdom van zijn taal en zijn verhalen. Hier is een ruimhartige schrijver aan het woord; een uitbundigheid die alleen valt te verdragen als de stijl zuiver is. Isaak Babel schrijft dat we al onze veroveringen uitvoeren door middel van stijl; Van Leeuwen kent die strijdwijze...(lees verder, download document).

Niemand schrijft met opzet een slecht boek (Oratie Professor Dr. Wim Rutgers)

2007-11-16T13:02:00.000-04:00

[1,2]
Niemand schrijft met opzet een slecht boek
Antilliaanse literatuurkritiek, literatuurgeschiedenis en literatuurwetenschap

De criticus zit in het midden, tussen de schrijver en de lezer, hij moet de blik van de lezer richten. (J.J. Oversteegen)

Mevrouw de Rector Magnificus
Excellenties
Dames en heren

[3]
Begin 1814 verscheen er bij het Printing Office van de Curaçaose drukker- uitgever William Lee, nadat er al op 10 september 1813 in The Curaçao Gazette een voorpublicatie was verschenen, het eerste romantisch-sentimentele prozageschrift van Curaçao, onder de titel Iramba, or the Rural Philosopher; a sentimental tract, een verhaal dat niet minder dan 45 hoofdstukken telde, maar waarvan het me nooit gelukt is een exemplaar te bemachtigen. Op 4 maart 1814 reageerde een anonieme recensent op Iramba met een pagina lange – overigens heel negatieve - reactie op het boek onder de titel ‘Caramba, Alack for the poor editor’, de oudste bekende Curaçaose recensie.
Het gaat me nu niet om de inhoud van deze geschriften, daarover heb ik eerder gepubliceerd, maar om het gegeven dat de oudste als literair beschouwde voortbrengselen al direct van literaire kritiek vergezeld werden. Literaire productie en literaire kritiek gingen vanaf het begin van onze letteren samen.
Daar valt dan wel bij te bedenken dat de creatieve productie primair is en de secundaire kritiek volgt, althans probeert te volgen. Ik herinner me nog hoe in het begin van de jaren tachtig de Surinaams-Nederlandse schrijfster Astrid H. Roemer haar romans Over de gekte van een vrouw en Levenslang gedicht publiceerde, waarbij ik als literair criticus veel moeite had om deze nieuwe vorm van vrouwelijk schrijven te duiden. Nieuwe literatuur vraagt om vernieuwing van de literaire kritiek. Wie wil beweren dat hij de werken van Barche Baromeo als Palu di bida, E parto en Quo vadis? zonder problemen leest. Ook het werk van de Arubaan Quito Nicolaas, zoals zijn dikke roman Tera di silencio roept de nodige interpretatieproblemen op. Dat de literatuur de kritiek vaak vooruit is herinneren we ons ook nog uit de bijdragen in De Stoep van Luc Tournier, Charles Corsen en Tip Marugg die tot vandaag de dag nog nooit geheel bevredigend zijn geanalyseerd en geïnterpreteerd...(lees verder, download document).

Het eiland (een lied)

2007-11-12T18:14:00.000-04:00

Thuis ligt er nog een oude krant
Waarin een foto is beland
Een trotse man in werkkleren
Een speldje van de firma Vrienst
Voor veertig jaren trouwe dienst
Hij laat zich fotograferen
De foto stamt nog uit de tijd
Toen er gearbeid werd met vlijt
Werk! om de kost te verdienen
Opstaan nog voor de klok van vijf
En zeg niet dat ik overdrijf
Het was ook niet om te grienen

En in de glimlach van mijn vader
Zie ik de schaduw van een traan
Die brave man, hoe kon hij weten
Dat dit een keer voorbij zou gaan

Nu houden wij de handjes op
Noemen elkander apenkop
Wij willen meer en meer krijgen
Maar wat willen wij nu zelf doen
Om te zorgen voor eigen poen
Het bedelen overstijgen
Knappe koppen uit Dwergenland
Zelfingenomen doch charmant
Komen ons een lesje leren
Dolfijnen, Isla-rook, puinhoop
Maar het eiland is niet te koop
Het kan nog altijd verkeren

En in de glimlach van mijn vader
Zie ik de schaduw van een traan
Die brave man, hoe kon hij weten
Dat dit een keer voorbij zou gaan

K.

Julian Coco

2007-11-09T15:22:00.000-04:00

From: a.alberto1@chello.nl
To: a.alberto1@chello.nl
Subject: "NOS A BISHITA JULIAN COCO..."
Date: Sat, 27 Oct 2007 19:29:43 +0200

Shon'nan bonochi of bon dia... Mi ta tuma e libertad di mail boso
resultado di nos bishita serka Julian Coco,despues di a risibi
un notifikashon di Viola Rojer.

E resultado boso por mira i skucha mediante e link aki bou.

Danki di antemano pa mira..

Alex Alberto.

Als

2007-11-06T19:39:00.000-04:00

Als iemand beweert
dat Madagascar
in de Atlantische
Oceaan ligt,

doe dan geen moeite
hem of haar terecht
te wijzen;

de ligging van
Madagascar
zal er niet door
veranderen.

Jules Deelder

Konosé bo Isla 2007-10: Vogels van Curaçao

2007-11-04T09:00:00.000-04:00

Vraag: Hoe heet het vogeltje dat hierboven is afgebeeld in het Papiaments?

Sluitingsdatum: zondag 2 december 2007

Prijs: een cadeaubon van The Movies.

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)

Konosé bo Isla 2007-09: antwoord

2007-11-04T08:54:00.000-04:00

Antwoord: Bonchi Pelá Bèrdè

Er zijn 21 inzendingen waarvan 11 goed.

King Yen Yung
Max Martina
Papy La Reine
Karine Willems
Edgar Daflaar
Nuelette Adams
Ethel Mercera
Winsel Peney
Madelyn Francisco
Virlene de Lanoy
F.d.S.T.
Nicole Hagemans
Loeki Peters
Rodney Daal
Louella Blijden
Ed Nahar
Tony de Haas
Clara Hooi
Joan Augusta
Viola Statia
Vernon Oostvriesland

Iedereen bedankt voor het meedoen.

De winnares is Loeki Peters.

Poesia te na altu / Dichters in de bomen (Curaçao, 27 oktober 2007)

2007-10-28T07:55:00.000-04:00

E invento enbano di Quicombio (Jac. Van Hattum)

2007-10-26T16:27:00.000-04:00

Quicombio, e inanu kreativo a sostené su kabes ku su man robes miéntras e man drechi tabata sosegá riba un pida papel bashí.

E idea tabat’ei i dikon Quicombio tabata duda pa pon’é riba papel, e mes no tabata sa. Ta masha poko biaha e tabatin miedu di frakaso, pasobra tur kos ku e sugerí, semper bai tabata bon pensá i seriamente konsiderá. Antó awor un pensamentu maravioso a drent’é, un pensamentu asina puru, ku un rel di gratitut a pasa den dje pa e inspirashon. Solamente un posibel frakaso tabata pon’é duda ainda si e mester a lòs su pensamentu riba papel.

Quicombio, den temporada di sekura, a mira basta hende kai muri, i nunka el a yega di sinti tantu fèrdrit asina ku pa morto di e mucha hòmbernan yòn ku a sukumbí di dolónan teribel den e mondi kaminda e i su amigunan tabata biba. Quicombio a sinti manera su man tabata mará i esaki tabata kaba kuné.

Antó awor, diripiente, for di e deseo di hasi algu, for di e anhelo di siña hende kon reflekshoná, e pensamentu di liberashon a nase.

‘Ta awor mester aktua,’ Quicombio a pensa, ‘ta awor ta ora, djis akí ta muchu lat.’ I su man tabata baila riba e pida papel.

Riba un anochi friu den temporada di áwaseru el a invitá e inanunan na un reunion kolektivo.

Quicombio mes a splika e inanunan aglomerá, den kietut di e anochi friu, kon sufrimentu di humanidat a tok’é profundamente anto ku kasi sigur nan mes tambe tabata pena samsam kuné pa esaki. Ta for di esaki a nase e idea di manda humanidat un último mensahe di reflekshon, anto segun e, el a logra haña un manera pa alkansá henter humanidat.

El a konta kon el a imagin’é ku tur inanu lo uza e oro batí di palu grandi pa skirbi frase-, proverbio- i rimanan pasífiko pa laga bientu di nòrt, sùit, bientu di pariba i pabou karga tur e palabranan ei di sabiduría, reflekshon, konsuelo, amor humano i trankilidat hiba pa mundu henter. El a stimulá tur inanu pa duna un man pa kristalisá su idea, i esaki a emoshoná e inanunan asina tantu ku a reina un silensio profundo despues di su charla.

Djei a sigui un eksploshon di aktividat i tur inanu a mira e asuntu komo nan deber. For di e bukinan di humanidat nan tabata lesa palabra di sabiduría i beyesa, palabra ku tabata mes bieu ku humanidat mes. I e inanunan tabata drenta sali na kantidat den bibliotekanan grandi di universidatnan, den libreria, den kolekshonnan privá di amante di buki. Niun hende no tabata ripará nada, pasobra pa su manisé tur buki tabata nèchi na nan lugá i no a keda niun rasku di e inanunan atras.

Antó manera abeha, kargá ku miel di sabiduria humano, e inanunan tabata bolbe ku míles di sitado, verso, pensamentu i bèrdat den tur idioma di humanidat. Nan tabata bula subi tur palu, ku bòter di enk chikirititu kologá na nan garganta na kordonnan fini di oro. Anto riba e blachinan, e míles, e miones di blachinan, nan tabata skirbi palabra di sabiduría, beyesa, amor, toleransha, pas i felisidat.

Djei a yega e momentu di sinta warda e bientunan presentá. Miones di mensahe lo bula plama rònt mundu. I for di e kayanan di siudatnan rònt mundu te e kamind’i kabritunan di mas desolá, hende lo por a lesa palabra di reflekshon, propio sabiduría i beyesa di antaño. Anto e bientunan no a tarda.

Tur eksitá Quicombio i henter e pueblo di inanu a para mira kon e oro batí, stimulá pa rosea fuerte di bientu di tormenta a plama riba mundu henter i nan tur a kere ku awor sí liberashon di humanidat tabata hopi serka.

Pero…lamentablemente batayon di sòldá tabata marcha pasa riba e kayanan i bou di nan butsnan pisá palabra di salbashon mundial a para bira kachikachi pa kaba na sush’i kaya. I niun hende, ni un ser humano, ni sikiera unu, a logra kue un blachi den man. Ni un wowo so a logra span di asombro. Di e mionesnan di chèns ni sikiera un a logra su meta.

Quicombio i su amigunan a bira asina tristu ku n’ ta poko nan a yora. E temporada di awa ei, awa a bin abou na kantidat i e hendenan a remarká: ‘Esaki si t’un temporada di awa serio.’

Drs. Jorge G.R.Labadie Solano
Leiden, 10 di òktober 2007

Redakshon: Wernher Suares, Ini Statia
Kòrsou, 26 di òktober 2007

Nonze su kantika di tambú

2007-10-25T08:03:00.000-04:00

Est’un aña di mizeria
ku n’ tin hende pa want’é.
Ni muraya n’ ke tendemi,
lapilapi ku mi ta.

Krus t’abou mi mama dushi.
Tin Wansitu riba mesa.
Tin spiritu na mi skina,
te kachó ta kore bai.

Sentebibu na mi porta
no ke shi mi enemigu.
Lumbra blanku ku su huma
n’ yudami bati nan.

Pa mi rondia poko brio
watakeli m’a beb’é,
ma su aw’a lanta marga,
laga fuku hostiná.

Kuk’indjan pa wanta stoma,
kalalú pa den beran,
m’a sut’éle, sera wowo,
pero bòfi n’ ke tum’é.

Lo mi kamna ranka yerba
pa kabai di shon Simion
raspa salu kontr’i awa,
tra’ kalbas floriá na man.

Ata nan ta toka kachu,
pa mañan mi paga ple,
tira piki den baranka,
fish’i araña pa busá.

Resa Kredu pa mi muri.
Nonze n’ ta buriku mas.
Planta sia n’e buraku.
Waze di mi laga kai.

Pierre Lauffer

Literair evenement ‘Dichters in de bomen’ op Curaçao

2007-10-24T08:41:00.000-04:00

In het regenseizoen van de Antillen gaat u komend weekend op Curaçao een zeer vreemde ‘regenbui’ beleven. Op zaterdag 27 oktober zullen vanuit de bomen en balkons in Pietermaai woorden op u neerdalen. Figuurlijk maar ook letterlijk.

Wat is er aan de hand? Wie strooit er met woorden alsof het regendruppels zijn? Wie laat ons de woorden van gedichten als het ware indrinken nog voordat ze de aarde bereiken?
Twaalf Curaçaose acteurs en dichters hebben het lef om in de boom te klimmen of op een balkon te balanceren om u te vermaken. Gezeten op een schommel en getooid in prachtige gewaden zullen zij het werk van Curaçaose dichters ten gehore brengen. U kunt van boom naar boom wandelen en de woorden op u neer laten dalen. Dit brengt een heel aparte en intieme sfeer met zich mee. Aan het einde van de voordracht worden de gedichten in papiervorm over u uitgestrooid zodat u deze mee naar huis kunt nemen.

Het literaire evenement ‘Dichters in de bomen’ is afgeleid van een sprookje over de dwerg Quicombio. Hij wil een einde maken aan al het geweld en oorlog in de wereld. Zijn dwergvolk schrijft wijze en mooie woorden en gedichten in verschillende talen op de gouden blaadjes van de bomen. Als de blaadjes vallen zal de wind ze verspreiden. Alle mensen zullen de blaadjes lezen, tot bezinning komen en de wereld zal een vreedzaam oord worden. Maar de droom van Quicombio blijkt een illusie. De mensen zien de blaadjes niet eens en vertrappen ze. De chaos en wanorde in de wereld leeft voort.

Iedereen wordt uitgenodigd om te komen genieten van dit evenement. Laat de dwerg Quicombio dit maal niet zijn tranen over de wereld uitstorten. Kom naar ‘Dichters in de bomen’ en neem de gouden bladerpracht aan mooie woorden in u op en met u mee naar huis…

‘Dichters in de bomen’ is toegankelijk voor jong en oud en alle nationaliteiten die ons eiland rijk is. De gedichten worden in verschillende talen voorgedragen, namelijk in het Papiamentu, Spaans, Engels en Nederlands. De acteurs/dichters die halsbrekende toeren gaan uithalen om in de bomen of op de balkons te verschijnen zijn: Sharnise Alexander, Roland Colastica, Norma Cova, Roy Evers, Frits Faber, Meliza Garmers, Estela de Haseth, Wilfred Jansen, Germaine Jong Loy, Diana Lebacs, Laura Quast en Crisen Schorea.

Gezaghebber Lisa Dindial zal de avond om acht uur openen met het sprookje over de dwerg Quicombio in het Papiamentu. Welke bekende Curaçaoënaar het verhaal in het Nederlands gaat voordragen kunnen we nog niet prijsgeven.

Het evenement ‘Dichters in de bomen’ wordt verzorgd door Fundashon di Artista in samenwerking met initiator en regisseur Mieke Lelyveld en producent Henk Oonk uit Nederland. Het evenement is mogelijk gemaakt door de sponsors ENNIA, Maduro Curiel Bank, het Prins Bernhard Cultuur Fonds en de Mondriaan Stichting.

Dichters in de bomen / Poésia te na altu, zaterdag 27 oktober in de Nieuwestraat in Pietermaai. Aanvang om acht uur ‘s avonds. Gratis toegankelijk.

Berusting (2)

2007-10-24T06:46:00.000-04:00

Je ziet mij niet
toch gloei ik rood
ik ben de schaduw
van een kristal

Je hoort mij niet
toch klink ik luid
ik ben de stilte
in de muziek

Je ruikt mij niet
toch geur ik zacht
ik ben de wierook
van een vulkaan

Je proeft mij niet
toch smaak ik zoet
ik ben het water
uit de woestijn

Je voelt mij niet
toch streel ik zwoel
ik ben de warmte
in een spelonk

Maar niettemin
en desondanks
ben ik heel blij
dat jij er bent

K.

Baluartenan

2007-10-22T10:25:00.000-04:00

Elis Juliana

Boy Dap

Citaat

2007-10-20T16:11:00.000-04:00

'We hadden het over Abraham die Isaak offert en toen vroeg ik aan mijn vader: en als God dat nou eens aan u zou vragen om mij te offeren, zou u dat dan ook doen? Ja, zei hij.'

Jan Wolkers

Jan Wolkers (81) overleden

2007-10-19T12:14:00.000-04:00

Texel, 19 okt. Schrijver en beeldhouwer Jan Wolkers is vrijdag overleden. Hij was 81 jaar. Dit heeft Onno Blom, de biograaf van Wolkers, namens de familie bevestigd. De schrijver en beeldend kunstenaar zou volgende week 82 jaar zijn geworden.

De schrijver en beeldend kunstenaar overleed om 01.30 uur in zijn slaap in zijn woning op Texel.

Hij was dinsdag uit het ziekenhuis van Den Helder ontslagen. Hij was daar opgenomen met een ontsteking aan zijn voet. Volgens Blom staat de ontsteking los van het overlijden van de kunstenaar. ,,Hij was wel een oude man, maar hij was niet ziek. Zijn geest was nog jong. Hij is toch onverwachts overleden.''

In 1963 kreeg zijn boek Serpentina’s petticoat de literatuurprijs van de gemeente Amsterdam. Wolkers stuurde de prijs in 1966 weer terug. Hiermee protesteerde hij tegen het optreden van de politie bij de rellen rond het huwelijk van Beatrix en Claus.

Het grootste literaire succes van Wolkers is de liefdesroman Turks Fruit uit 1969.
Na 1980 legde Wolkers zich steeds meer toe op de beeldende kunst. Hij maakte veel glazen monumenten, onder meer het Auschwitz-monument in Amsterdam.

Volgens schrijver en bioloog Maarten 't Hart meer een kunstenaar dan een schrijver. Dat zei hij vrijdag op Radio 1 in een reactie op het overlijden.,,Hij was een echte beeldend kunstenaar, die reageren allemaal zo direct. In zijn boeken probeerde Wolkers alles heel beeldend te verwoorden, dat was zijn grote kracht'', aldus 't Hart. Hij beschrijft Wolkers als ,,een soort wervelwind die door de Nederlandse literatuur is gegaan''.

Wolkers behoorde niet tot de Grote Drie: Harry Mülisch, Gerard Reve en Willem Frederik Hermans. ,,Eigenlijk had dat de 'grote vier' moeten zijn'', vindt 't Hart.

Minister Ronald Plasterk van Cultuur noemde Jan Wolkers ,,een groot schrijver''. Volgens de bewindsman gaf hij stem aan ,,een generatie die zich ontworstelde aan een als verstikkend ervaren omgeving''. ,,Je weet het nooit zeker, maar ik verwacht dat hij over een eeuw nog met liefde gelezen zal worden'', aldus Plasterk.

Over een maand wordt een nieuwe aflevering van het Groot Dictee der Nederlandse taal gehouden waarvan de tekst door Wolkers geschreven zou worden.

Wolkers wordt woensdag in Amsterdam gecremeerd.

NRC Handelsblad, 19 oktober 2007

een warme dag

2007-10-15T20:32:00.000-04:00

de felle zon weerkaatst op houten koppen
een brave hond doorstaat een droge tong
de barman tapt uitsluitend lauwe moppen
een grijze kat likt lieflijk aan haar jong
een slang is uit zijn eigen huid gekropen
de huisjesslak wordt uit zijn huis verjaagd
een steenkrab is er zijwaarts ingeslopen
de barman wordt inmiddels afgezaagd

het kind drinkt dorstig bij zijn moeder
zijn vel hangt losjes over been
haar borst is opgedroogd tot poeder
de moeder vraagt een borst te leen
zij zoekt haar toevlucht bij de Hoeder
het kind gaat straks als eerste heen

K.

(Dit gedicht is ook verschenen in Cpost)

Konosé bo Isla 2007-09: Krioyo eten

2007-10-14T08:20:00.000-04:00

De Surinaamse erwtensoep wordt gekookt met varkenpootjes en rundvlees, de Nederlandse erwtensoep met rookworst en spek, en de Curaçaose erwtensoep wordt gekookt met varkensstaart, rookvlees en suiker.

Vraag: Hoe heet erwtensoep in het Papiaments?

Sluitingsdatum: zondag 4 november 2007

Prijs: een cadeaubon van Restaurant Souper Experience aan de Schottegatweg Oost.

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)

Konosé bo Isla 2007-08: antwoord

2007-10-14T08:00:00.000-04:00

Antwoord: De Engelenbron van Erich Zielinski

Er zijn 13 inzendingen. Allemaal goed!

Peter Nijhuis
Loeki Peters
Madelyn Francisco
Niels Augusta
Tony de Haas
Ini Statia
Karine Willems
Vernon Oostvriesland
Dick Drayer
Neftali Isings-Calister
Annie Poolen
Kees Cornelissen
Viola Statia

Iedereen bedankt voor het meedoen.

De winnaar is Peter Nijhuis.

Sòpi di Kompader, 21 sèptèmber 2007

2007-09-23T16:47:00.000-04:00

Ingrediënten
• pak gele spliterwten
• soepvlees met been (rund)
• zoutvlees (carnisa)
• grote ui
• verse knoflook
• pimentkorrels
• selderij
• water
• kip boullionblok
• Zout, zwarte peper
• verse peper
• beetje olie
• beetje masala (kerrie)

Bereiding
• Erwten in pan met ruim water bedekken en net gaar koken. Schuim afscheppen.
• Zoutvlees even voorkoken en ontzouten. Daarna in hele kleine stukjes snijden.
• Ui en knoflook klein snijden. Een flink gedeelte van de knoflook apart houden.
• Selderij fijn snijden en het gedeelte met de blaadjes apart houden.
• Boullion trekken van soepvlees, water, boullionblok, ui, knoflook, selderij, pimentkorrels (weinig). Afschuimen.
• Het zachte soepvlees in stukjes snijden, been verwijderen en vlees weer toevoegen aan boullion.
Pimentkorrels verwijderen.
• Bak (laag vuur) in een klein beetje olie de zoutvlees, knoflook en peper samen. Als laatste een beetje masala + zwarte peper toevoegen.
• Knoflook/peper mengsel toevoegen aan de soep.
• Zacht gekookte erwten toevoegen.
• Kook de soep verder totdat het een beetje dik is. Erwten niet helemaal stuk koken. Evt. ook water toevoegen.
• Soep op smaak brengen (pittig) met zout/peper.

Opdienen
 Soep bestrooien met heel fijn gesneden blaadjes van de selderie.
 Rijst of pan frances.
 Extra peper erbij geven.
 Komkommer op zuur:
komkommer in de lengte in vieren delen, pitten verwijderen, in schuine stukjes snijden (niet te fijn).
Zout/water/azijn/pimentkorrel/kruidnagel/peper/chinese inmaaksuiker (korrels) toevoegen. Laten trekken.

Energieke toetsentovenaar

2007-09-11T11:44:00.000-04:00

Joe Zawinul (1932-2007)

Pianist Joe Zawinul bracht de fusion in de jazzmuziek. De excentrieke toetsenman schreef talloze kleurrijke composities. Hij overleed vanochtend, in Wenen.

Twee maanden terug was toetsenist/organist Joe Zawinul voor het laatst in Nederland te beluisteren, op het North Sea Jazz Festival. Daar vierde hij, na een eerder concert in maart in Zoetermeer, het twintigjarige bestaan van zijn band Zawinul Syndicate. Alles klopte in die zinderende show met muzikanten uit alle continenten: warme klanken, verrassende cross-over jazz en zichtbaar speelgenot tussen de musici. Zij hielden hun blik onophoudelijk gericht op de toetsentovenaar, die ondanks zijn rolstoel nog opvallend energiek was.

Joe Zaniwul leed aan kanker. Een maand geleden werd hij opgenomen in een ziekenhuis in zijn geboorteplaats Wenen. Daar is de synthesizerspecialist, een van de belangrijkste architecten van de jazz, vanmorgen op 75-jarige leeftijd overleden.
Josef Erich Zawinul, een Europeaan die vanaf 1959 jazz leerde in Amerika, was een expressieve, bevlogen musicus die geen moment onbewaakt liet ‘klanken te construeren’. Hij was een muzikale alleseter, wars was van opgelegde grenzen aan creativiteit. De excentrieke toetsenman schreef tal van kleurrijke composities. Zijn nieuwsgierigheid dreef hem naar nieuwe inzichten in de muziek, naar de fusion. Zawinuls moderniseringen vergrootten het jazzpubliek. Fusion werd een respectabele muzieksoort.

Aan het begin van de jaren zestig, tijdens zijn tienjarige verblijf in het kwintet en sextet van Cannonball Adderley, introduceerde de Oostenrijker de elektrische piano al in de jazz. Dat was aanvankelijk tegen de zin van leider Adderley, maar Zawinuls frisse aanpak maakte hem een opvallende gangmaker.

Trompettist Miles Davis zag in Zawinuls elektrische piano de toekomst en legde in 1969 dankzij Zawinuls compositie In a Silent Way het fundament voor de nieuwe jazzstroming fusion. Met saxofonist Wayne Shorter richtte Zawinul in 1971 de fusiongroep Weather Report op. Het was een eerste platform om etnische grooves te verwerken in zijn muziek.

Na het opbreken van de Weather Report in 1985 formeerde hij Syndicate, een steeds wisselend ensemble met muziekinvloeden uit alle windstreken. Tegenwoordig zijn de invloeden van de wereldmuziek in de jazz nauwelijks meer te scheiden, maar het was Zawinul die met zijn jazzfusion en -rock de weg naar vele etnische muzieksoorten wees. Hij reisde de hele wereld over om met zoveel mogelijk musici uit andere culturen te spelen, onder wie de Portugese zangeres Maria João.

Zawinul won de jazzpolls van het belangrijke Amerikaanse muziekblad Down Beat maar liefst achtentwintig keer als beste toetsenist. In 2004 richtte hij een eigen jazzclub in Wenen, waar hij een jaar later zijn laatste cd Brown Street met de WDR Big Band opnam.

Door Amanda Kuyper
NRC Handelsblad 11 september 2007

De boekenlezer is een vrouw

2007-09-08T11:47:00.000-04:00

Vrouwen en mannen verschillen ook in wat ze lezen
Vrouwen lezen meer boeken dan mannen. Zowel literaire boeken als romantische en spannende boeken zijn aan vrouwen meer besteed. De leestijd van vrouwen (1,7 uur per week) ligt 80 procent hoger dan die van mannen (0,9 uur).
Mannen en vrouwen besteden ongeveer evenveel tijd aan informatieve boeken (non-fictie). Omdat mannen minder lezen, zijn de informatieve boeken onder hen relatief populairder (22 procent van hun leestijd tegeover 11 procent bij de vrouwen).

Literatuur voor hoger opgeleiden
Mensen met een hogere opleiding (hogeschool of universiteit) besteden twee keer zoveel tijd aan literaire boeken dan mensen met een lagere of middelbare opleiding. Ook besteden zij meer tijd aan informatieve boeken (non-fictie). Daar staat tegenover dat lager en middelbaar opgeleiden meer tijd besteden aan romantische boeken en spannende boeken (detectives en thrillers). Jeugdboeken en strips zijn uiteraard het populairst onder de nog laag opgeleide kinderen.

Hoe ouder, hoe meer
Wat voor het lezen in het algemeen geldt, geldt ook voor boeken lezen: ouderen doen het het meest. Zij hebben er enerzijds de meeste tijd voor. Anderzijds besteden ze ook een groter deel van hun vrije tijd aan boeken lezen. Met uitzondering van uiteraard de jeugdboeken zijn vijfenzestig-plussers de grootste boekenlezers in alle genres: literatuur, romantische en spannende fictie en non-fictie.

Recept: brood met bloed

2007-09-08T09:38:00.000-04:00

Men rent achter een geit aan
en men vangt deze.
Men hangt de geit ondersteboven
op aan een boom,
aan de achterste poten
met de kop omlaag.

Men doorboort het hart met een ijspik,
het hart zit bij een geit zo ongeveer
in het midden van de borstkas.
Het bloed spuit dan alle kanten uit,
in de ogen van de omstanders,
de brillen zien rood.
‘It is a bloody mess,’ zou Jopi Hart zeggen..
Dus zo moet het niet.

......................................................................

Men rent achter een andere geit aan
of men pakt één die al vastgebonden is.
Denk eraan, nooit een bok,
dat is een ander recept:
gebraden bokkenballen.
Men legt de geit neer
en snijdt de strot door met een scherp mes.

Men vangt het bloed op in een teil
en loopt er voorzichtig mee naar de keuken.
Men zorgt ervoor dat er geen vliegen vallen
in het nog warme bloed.

Al roerend opdat het bloed niet stolt,
snijdt men paprika’s, uien, selderij en knoflook.
Dit alles giet men voorzichtig in een pan
op het vuur, al roerend nog steeds,
totdat het geheel een vaste vorm krijgt
en de zwarte kleur van aangebrande levertjes.
Naar smaak afmaken met zout en verse peper.

Het brood bakt men niet zelf,
dit haalt men, in de vorm van platte schijven,
achter de heuvel van Groot Kwartier.

Smakelijk eten.

K.

Hulandes

2007-09-05T14:11:00.000-04:00

(Shon Ki Kinikini i Wa Warawara na telefon)

Telefon ta rin.
‘Hallo, u spreekt met meneer Kie.’
‘Shon Ki, ki falta? Bo kabes tambe a suta?’
‘Atá, Wa, t’abo? Mi a mira e number di Fòrti, mi a pensa ku mester ta un Hulandes.’
‘Awèl, ta p’esei mi ta yamabo. Nan a manda tur hende kas. T’ami so a keda.’
‘Bo fam ta Arend, p’esei. Nan lo a brua.’
‘Nan di: ga cactus planten. Kiko esei ke men?’
‘Bai planta kadushi.’
‘Kiko mi tin ku hasi, Shon Ki?’
‘Siña hulandes meskos ku mi. Mi ta na lès sinku. Ta bai hopi bon.’
‘Serka ken bo ta haña lès?’
‘Mi ta na Nationale Taleninstituut Zus & Zo.’
‘Shon Ki, bo ta kere ku nan ta tumami?’
‘Bo sa, Wa, ku e kabes di bo, mihó bo inskribí na Vormingscentrum Een Leven Lang.’

Kompader

Citaat

2007-09-02T20:46:00.000-04:00

"Gedichten zijn als oesters: als ze niet voortreffelijk van kwaliteit zijn, zijn ze niet te genieten."
C. Zuckmayer

Naming hurricanes

2007-09-02T15:34:00.000-04:00

What's in a Name?

Forecasters began naming hurricanes and tropical storms in order to provide ease of communication between them and the general public in areas regarding forecasts, watches and warnings. By naming hurricanes, there is a reduction in confusion about what storm is being described.

Prior to 1950, hurricanes were assigned names by the year in which they occurred plus a letter from the alphabet (i.e. 1942A, 1942 B, etc.). It then became the trend to give hurricanes human names. At first, it was only girls’ names, but after 1978, they used boys’ and girls’ names alternately.

Experience shows that the use of girls' and boys' names in written and spoken communication is shorter, quicker, and causes fewer mistakes than any other hurricane identification used to date.

Each year, a potential list of names is prepared for the upcoming hurricane season. The list contains a name for each letter of the alphabet. (The letters Q, U, X, Y, Z are not included because there are not many names beginning with those letters.) These lists are recycled every six years and names are replaced when a hurricane name is retired.

The names for the 2007 hurricane season are:
Andrea
Barry
Chantal
Dean
Erin
Felix
Gabrielle
Humberto
Ingrid
Jerry
Karen
Lorenzo
Melissa
Noel
Olga
Pablo
Rebekah
Sebastien
Tanya
Van
Wendy

Konosé bo Isla 2007-08: Antilliaanse literatuur

2007-08-26T07:56:00.000-04:00

Vraag: In welk boek (titel en schrijver/schrijfster) waarvan het verhaal zich afspeelt op Curaçao heet de hoofdfiguur ‘Monchín’?

Sluitingsdatum: zondag 7 oktober 2007

Prijs: een cadeaubon van boekhandel Mensing.

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)

Konosé bo Isla 2007-07: antwoord

2007-08-26T07:54:00.000-04:00

Antwoord: De foto’s zijn gemaakt op Boka Samí

Er zijn 20 inzendingen waarvan 14 goed:

Imo Rosario
Regi Römer
Jules Marchena
Clara Hooi
Tony de Haas
Richinel Bulbaai
Niels Augusta
Verna Lopez
Joan Augusta
Sue Lam
Loeki Peters
Valda Lancelot
Edgar Palm
Rodney Daal
Marc de Winter
Vernon Oostvriesland
Sharine Martina
Amerika Augusta
Alianthe Carrera
Alida Carrera

Allemaal bedankt voor het meedoen.

De winnares is Imo Rosario.

Haiku

2007-08-26T07:52:00.000-04:00

in het dorre veld
jubelt de boer van blijdschap
een regendruppel

K.

Haiku

2007-08-24T08:52:00.000-04:00

Ontstaan: Hokku
De dichtvorm is in de 17e eeuw in Japan uit oudere vormen ontstaan door de wedijver tussen verschillende grote dichters, waarvan Matsuo Basho waarschijnlijk de meest bekende meester is. De toepassing was toen de hokku, de aanzetstrofe voor de renga, een kettinggedicht, of als eerste deel van de tanga. De haiku drukt, in de klassieke vorm, een ogenblikservaring uit, soms gelinkt aan en geïnspireerd door Zen. Pas aan het eind van de 19e eeuw werd door Masaoka Shiki het begingedicht hokku verzelfstandigd tot de haiku. Strikt genomen zijn daarmee de oudere gedichten van deze vorm hokku, ook al was het niet ongewoon dat het eervolle beginvers geschreven werd zonder de verwachting dat er een renga mee geschreven werd.

Haiku
Een haiku is een klassieke dichtvorm, in de 17e eeuw in Japan uit oudere vormen ontstaan door de wedijver tussen verschillende grote dichters, waarvan Matsuo Basho waarschijnlijk de meest bekende meester is. De toepassing was toen de hokku, de aanzetstrofe voor de renga, een kettinggedicht. De haiku drukt, in de klassieke vorm, een ogenblikservaring uit, soms gelinkt aan en geïnspireerd door Zen. Eerst in de 19e eeuw is de haiku als strikt zelfstandige vorm ontstaan.
De haiku bestaat gewoonlijk uit 3 regels van respectievelijk 5-7-5 lettergrepen (in Japan verticaal op 1 lijn). Hoe strikt moet worden vastgehouden aan dit stramien is net als bij andere dichtvormen een voortdurend onderwerp van discussie. Aan de ene kant kan te veel aandacht voor de vorm leiden tot een steriel gedicht, aan de andere kant toont zich in de beperking de meester. In de moderne vorm of 'westerse haiku' wordt daarom door sommigen in mindere of meerdere mate afgeweken van dit stramien. Een ander punt van discussie is of daadwerkelijk westerse lettergrepen gebruikt moeten worden in de westerse haiku, aangezien in het Japans moren gebruikt worden, die veel beperkender zijn. In het westen wordt daardoor wel voor afwijkende vormen gekozen, tussen de 12 en 17 lettergrepen.

De haiku is het resultaat van nauwkeurig waarnemen en liefdevolle zorg. Een haiku is niet zomaar een klein gedicht in drie lijnen met 5-7-5 lettergrepen elk, even belangrijk is de verwondering en een haast kinderlijke verbazing die er uit spreekt. Haiku lezen wil zeggen de indrukken ondergaan, met de sfeer en de gevoelens van het haiku-moment. Haiku heeft niet veel uitleg noch intellectueel gedoe nodig.

Voorbeelden
Enkele haiku (hokku) van meester Basho :

zou ik ze pakken,
de witvis in't wier bijeen
dan schoten ze weg

door zomerregens
zijn de kraanvogelpoten
korter geworden

de tuin aanvegend
vergat hij gewoon de sneeuw -
en ook de bezem

Koko Makaku

2007-08-24T08:09:00.000-04:00

Koko Makaku a bisti tur na seda
pa bai fiesta di makaku Babun.
Babun ta su mihó amigu,
awe nochi tur e cheknan lo kai pa Koko.

El a kana drenta fiesta yen di pikete.
Su sapatunan ta lombra manera un spil,
su flus di seda koló blou bèrdè,
un karson balòn hel bou di dje.

Su kabei el a plak ku pomada brilkrim,
su frenta ta lombra manera tutu di sebu.
Un brel di solo grandi riba su kabes,
un streki barbulètè ta choka su garganta.

Chimpansé ta pará na porta.

‘Koko, karnaval a pasa kaba, ta spil di palu bo tin na kas?’

Koko a gruña i pa e no daña e fiesta
el a disidí di sigui kana i bai laga Chimpansé.

Tras di bar Don Gorila ta traha komo bartènder,
e mihó bartènder ku tin den Kobá.
E ta meks un bibida ku e ta yama zumbi,
bo ta dal dos, drumi ronka te mañan.

‘Don ta awor mi a yega, unda mi por haña Babun?’

Don Gorila a mustra den direkshon di sala.
Babun ta pará ta papia ku dos beyesa,
dos hóben estilo di artista di sine.
Koko a sera su flus, kana bai serka nan.

‘Ahan, ata Koko, mi bon amigu, bosonan sera konosí kuné.
Koko, esaki ta Michi, anto esei ta Mèmè.’

Michi i Mèmè ta hari kuchikuchi
ora nan a mira e bistí di Koko.
Koko a interpretá esaki komo un apresio,
el ta sinti su mes Casanova en persona.

‘Ta un plaser i un honor di por sera konosí ku dos beyesa
ku por sierto por a kaba di baha en bibu for di pantaya blanku di sine
pa hasimi siegu ku nan bunitesa radiante, mi nòmber ta Koko Makaku.’

Michi i Mèmè no ta bin bei di harimentu,
awa ta kore for di nan wowo.
Babun a kana bai pushipushi
pa bai risibí e otro invitadonan.

Koko a sigui kana hasi su rònchi,
awor mas konvensí ainda di su bon bistí.
Mi ta bin bèk pa nan, el a pensa,
un di nan dos mester kai, mi no por hera.

‘Mi tata dushi,’ Michi a bisa Mèmè,
‘mi a kasi stek den mi harí.
Ta for di kua mondi e Shon Koko ei a sali,
bistí manera un luangu trastorná.’

Enriki Kriki su orkesta ta kla pa toka un piesa,
nan ta warda riba un siñal di Babun.
Ku pasonan elegante Babun a yega serka.

‘Amigu i amiganan, fiesta a kuminsá.’

Tur makaku a subi pista di baile.
Koko a pura pa pidi un di e dos damitanan.
Na kaminda el a topa Babun ku Michi na su brasa.
Ora el a yega, nèt Mèmè ta pasa ku Chimpansé.

Chimpansé a hari saka djente grandi.
Koko a sinti un gana di chok’é.
Chimpansé a kue Mèmè tene.

‘Koko, abo si a hera Michi, hera Mèmè.’

Koko a bira tur tristu
i un poko desepshoná,
maske el a bisti tur na seda,
ta Koko Makaku el a keda.

Músika a stòp i Enriki Kriki
a anunsiá ku awor e konkurso
di baile ta bai kuminsá,
tur makaku subi dansflur.

Tur makaku a subi ku nan pareha.
Koko a subi pista di baile su so.
Enriki Kriki a dal aden ku un fandanga.
Koko a baila manera un kachó ku a hole wesu.

Tur makaku a stòp pa mira Koko baila.
Michi i Mèmè a keda wak boka habrí.
Nan a disidí ku ta ku Koko so nan ke baila.
Koko a keda prònk manera un pouwis.

Kompader

Een heilige vogel

2007-07-21T06:05:00.000-04:00

Vroeger bracht ik alle vakanties door bij mijn oma op het platteland. Nou plat was het land niet bepaald, het was meer een heuvelland. Ik vond het prachtig, want ik ontvluchtte dan de benauwende steegjes van Otrobanda, hartje Willemstad, die naar pis stonken en geteisterd werden door muskieten. Ik vond het vooral prachtig omdat ik overdag Oom Ie kon helpen met het voeren van de geiten en de ganzen en ’s avonds bij het licht van de kerosinelamp kon luisteren naar de merkwaardige verhalen die hij vertelde. Oom Ie sprak onduidelijk, hij hakkelde en zijn stem kraakte. Als hij sprak, moest iedereen hem twee of drie keer vragen, ‘wat zegt u Oom Ie?’ maar ik verstond hem altijd gelijk. Mijn gehoor had zich aan zijn spraak aangepast.

Later realiseerde ik me dat ik nooit geweten had hoe Oom Ie werkelijk heette. Was het Isaac? Maar de naam Isaac was in die tijd voorbestemd voor blanke joden en Oom Ie had niets van een blanke jood. Hij was een korte zwarte man met hoepelbenen. Het enige wat wit aan hem was, waren zijn haren en zijn tanden. Misschien heette hij wel Federico, een naam die paste bij die tijd. In ieder geval zat er een ‘i’ in zijn naam. Dat zijn naam verkort werd, hoorde zo, uit respect werden de namen van oudere mensen nooit voluit uitgesproken: hoe ouder hoe korter de naam. Locadia bij voorbeeld werd Kadi en ten slotte Ka of Shon Ka. Locadia was de naam van mijn overgrootmoeder, een zus van Oom Ie, die wij Mama Grandi noemden. Mama Grandi, de grote moeder, grootmoeder in overtreffende trap.

De moeder van Oom Ie was een slavin, zo vertelde hij mij eens. ‘En uw vader Oom Ie?’ Nee, een vader had hij niet, die bestonden toen niet, alleen moeders. Zijn vader heeft hij nooit gekend, zoals de meeste ouderen hun vader niet kenden. Maar zijn moeder was heel belangrijk voor hem geweest. Oom Ie vertelde altijd dat hij veel van zijn moeder had geleerd.

Het was zondagmiddag en wij hadden pas gegeten. Iedereen had zich verzameld in de schaduw van de tamarindeboom om bij te komen van de okersoep met varkensstaart. Er stond een lauw briesje, koeler dan binnen. Oom Ie lag in een luie stoel die hij jaren geleden zelf in elkaar had getimmerd. Niemand anders mocht in die stoel liggen, alleen hij. Dat had hij nooit met zoveel woorden gezegd, maar niemand waagde het. Ik zat aan zijn voeteinde en gooide met steentjes naar een grote blauwe hagedis die dichterbij probeerde te komen, om te eten van de restjes varkensstaart die ik had uitgespuugd.

‘Zie je die vogel daar in de lucht, daar in het oosten,’ zei Oom Ie ineens en wees naar een vogel die hoog in de lucht rondcirkelde. Ik dacht dat Oom Ie sliep. Ik knikte.

‘Die vogel,’ ging hij verder, ‘is een warawara, een heilige vogel.’ Ik keek omhoog en zag niets heiligs aan die waarachtige warawara. Maar Oom Ie sprak je niet tegen, als hij iets zei dan was het zo.

‘Weet je,’ hij hoestte even, ‘weet je, waarom hij heilig is?’ Ik schudde mijn hoofd van nee. Ik wist wel dat ik een warawara nooit op de grond had gezien, misschien sliep hij wel in de hemel.

‘Ik zal je vertellen waarom. Heel lang geleden was er een Strijder, een grote zwarte man, die zo sterk was dat geen enkele blanke man hem aankon, ook niet met zijn tienen. Ja, de Strijder, heel sterk was hij. Er komt een dag dat jullie vrij zullen zijn, zei hij tegen zijn mensen. En de mensen zeiden, alleluja Strijder, die dag zal komen. De mensen hielden van hem. Op een dag echter werd hij verraden door zijn makkers, zijn eigen makkers, zij verrieden hem. Zij kregen daar geld voor van de soldaten die hem zelf niet aandurfden. Hij werd in zijn slaap overmeesterd en aan een boom vastgebonden, stevig vastgebonden. De makkers gingen naar de stad om de soldaten te waarschuwen, die de volgende ochtend zouden aankomen. Dit gebeurde in het diepste geheim, niemand in het dorp wist ervan.’ Hij pauzeerde even om op adem te komen.

‘De volgende ochtend kwamen de makkers met de soldaten bij de geheime plek aan, waar zij de Strijder hadden vastgebonden. Zij kwamen daar aan en zij schrokken, want de Strijder was verdwenen, alleen het touw lag daar. Onmogelijk, zeiden de makkers tegen de soldaten, onmogelijk dat hij verdwenen is. Maar hij is er niet, antwoordden de soldaten, dus is hij verdwenen. Onmogelijk, zeiden de makkers weer. Er kwam een jongetje vanachter een struik vandaan, hij had het gesprek gevolgd. Toen zij het jongetje opmerkten, vroegen de makkers aan hem wat hij gezien had. Ik heb niets gezien, antwoordde het jongetje, ik kwam hier aan en er zat een warawara op het touw, en die vloog weg toen hij mij zag.

Intussen waren de mensen uit het dorp toegestroomd en zij hoorden wat het jongetje vertelde. Allemaal keken zij tegelijkertijd omhoog en zagen een warawara rondcirkelen hoog in lucht. Iedereen viel op de knieën en bad hardop. De Strijder is nu vrij, alleluja, spoedig zullen wij ook vrij zijn.’ Oom Ie moest weer hoesten.

‘Dit heeft mijn moeder mij verteld,’ glimlachte hij en bleef toen stil. Voor altijd stil.

K.

Konosé bo Isla 2007-07: Vakantie in eigen land

2007-07-01T11:40:00.000-04:00

Vraag: waar zijn bovenstaande foto’s gemaakt?

Sluitingsdatum: zondag 5 augustus 2007

Prijs: een cadeaubon van boekhandel Mensing.

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)

Konosé bo Isla 2007-06: antwoord

2007-07-01T11:38:00.000-04:00

Antwoord: In 1961 werd de kiosk 'Boskaljon' ontmanteld.

Er zijn vier inzendingen, alle vier goed:

Vernon Oostvriesland
Tony de Haas
Verna Lopez
Niels Augusta

Allemaal bedankt voor het meedoen.

De winnares is Verna Lopez
.

Zit het in de familie?

2007-07-01T11:00:00.000-04:00

Tio Amador (van vader's kant) en Tio Djo (van moeder's kant).

Stelling

2007-06-25T08:09:00.000-04:00

Integriteit is politieke zelfmoord, integere politici worden niet herkozen.

K.

Daar zou een meisje gaan halen wijn

2007-06-22T12:20:00.000-04:00

Daar zou een meisje gaan halen wijn
het was 's avonds al zo late
Zij kwam al voor een hazelaarsboom
en daar bleef zij wat tegen staan praten.

Wel hazelaar, zo zei zij, wel hazelaarsboom
en vanwaar bent gij zo groene?
Mooi meisje, zo zei hij, meisje fijn
en vanwaar bent gij zo schone?

Waar dat is, hazelaar, zo schone van ben
en dat zal ik jou, hazelaar, zeggen
ik eet er gebraden en drink er de wijn
en ik slaap er op een zacht bedde.

Eet gij der gebraden en drinkt gij de wijn
en slaapt gij op een zacht bed, de koene
De koele dauw is er gevallen op mijn
en daarvan ben ik, hazelaar, zo groene.

Is er de koele dauw gevallen op jou
en bent gij daarvan hazelaar groene?
Maar 's winters als 't hagelt en koud valt de sneeuw
dan bent gij weer hazelaar dorre.

's Winters het hagelt en koud valt de sneeuw
en te mei dan bloei ik weder
Mooi meisje, als gij der jouw eerste verliest
gij en krijgt ze van jouw leven niet weder.

Nu ik dank jou zeer, wel hazelaarsboom
voor al jouw zoete praten.
ik meende naar mijn slaapboeltje te gaan
en nou zal ik dat, hazelaar, laten!

(slaapboeltje = minnaar)

Wim Sonneveld

O, spreek mij niet van liefde

2007-06-19T13:01:00.000-04:00

O, spreek mij niet van liefde,
Van vriendschap en van trouw;
Die zijn al sinds lang overleden,
'k Ben lang er al van in den rouw.

Neen, spreek mij van 's menschen ellende,
Van al zijn kommer en nood,
En hoe hij zijn broeders leven
Verbittert, - dan lach ik mij dood!

Piet Paaltjens

De zelfmoordenaar

2007-06-18T17:23:00.000-04:00

In het diepst van het woud
- 't Was al herfst en erg koud -
Liep een heer in zijn eentje te dwalen.
Och, zijn oog zag zoo dof!
En zijn goed zat zoo slof!
En hij tandknerste, als was hij aan 't malen.

"Harriot!" dus riep hij verwoed,
"'k Heb een adder gebroed,
Neen, erger, een draak aan mijn borst hier!"
En hij sloeg op zijn jas,
En hij trapte in een plas;
't Spattend slik had zijn boordjes bemorst schier.

En meteen zocht zijn blik
Naar een eiketak, dik
Genoeg om zijn lichaam te torschen.
Daarna haalde hij een strop
Uit zijn zak, hing zich op,
En toen kon hij zich niet meer bemorsen.

Het werd stil in het woud
En wel tienmaal zo koud,
Want de wintertijd kwam. En intusschen
Hing maar steeds aan zijn tak,
Op zijn doode gemak,
Die mijnheer, tot verbazing der musschen.

En de winter vlood heen,
Want de lente verscheen,
Om opnieuw voor den zomer te wijken.
Toen dan zwierf - 't was erg warm -
Er een paar arm in arm
Door het woud. Maar wat stond dát te kijken!

Want, terwijl het, zoo zacht
Koozend, voortliep en dacht:
Hier onder deez' eik is 't goed vrijen,
Kwam een laars van den man,
Die daar boven hing, van
Zijn reeds lang verteerd linkerbeen glijen.

"Al mijn leven! van waar
Komt die laars?" riep het paar,
En werktuigelijk keek het naar boven.
En daar zag het met schrik
Dien mijnheer, eens zo dik
En nu tot een geraamte afgekloven.

Op zijn grijzende kop
Stond zijn hoed nog rechtop,
Maar de rand was er af. Al zijn linnen
Was gerafeld en grauw.
Door een gat in zijn mouw
Blikten mieren en wurmen en spinnen.

Zijn horloge stond stil,
En één glas van zijn bril
Was kapot en het ander beslagen.
Op den rand van een zak
Van zijn vest zat een slak,
Een erg slijmrige slak, stil te knagen.

In een wip was de lust
Om te vrijen gebluscht
Bij het paar. Zelfs geen woord dorst het te spreken.
't Zag van schrik zóó spierwit
Als een laken, wen dit
Reeds een dag op het gras ligt te bleeken.

Piet Paaltjens

Tegen de tijd

2007-06-17T18:14:00.000-04:00

Tegen de tijd
dat iedereen politiek benoemd is
dan weer teruggefloten
door de magistraat
dikke huid of niet
bloedneus veinzend
West-Indisch doof,
tegen die tijd
nou ja misschien ook eerder
dat wil zeggen
afhankelijk van
in welk razend tempo
de politiek zich failliet verklaart
de geldzak leeg klopt
Ank er de brui aan geeft
die lieve meid,
tegen de tijd
dat Contra pro stemt
Pro in alle talen zwijgt
(vooral in de volkstaal)
de rat een boord draagt
en zich koning waant,
tegen die tijd
kunnen wij het wel schudden
sommigen pakken hun biezen
anderen wat er nog rest.

K.

A happy family

2007-06-16T11:55:00.000-04:00

Postkaart anno 1904

Inboorlingen wasscherij

2007-06-16T11:34:00.000-04:00

Bati paña

Schoon is de West

2007-06-16T11:20:00.000-04:00

Genodigden tijdens de onthulling van het derde beeld van Brion op het Brionplein op 11 maart 1956

Diana Marquez: Dubbelspel

2007-06-11T12:59:00.000-04:00

Di e polítikonan m'a pensa ora m'a kaba lesa : Nan mester lesa e buki aki i komprondé kiko ta pasando ku e isla I e muchanan di awor,kende despues ta bira e muhé i e hòmbernan aki.

Nos ta den un sírkulo visioso.
Ku otro palabra : Kòrsou ta sigui bai den su nieter si e muchanan di awor no haña otro ehemplo.
Si skolnan ta sigui adaptá nan mes na barionan , ku awor ta wòrdu yamá “barionan marginal”

E muhé (den e buki) : Ki dia e ta stòp di haña yu pa loko, pensando ku asina e ta tene un hòmber i e hòmber ta kri’é. Ki dia e ta stòp di hasi tur kos pa plaka, hasta wanta abusu. Ki dia e ta stòp di kudisiá otro muhé I pensa ta “kos di mundu” e mester tin pa e ta konta den komunidat..

Mi ta puntra mi mes ki dia e mama ta duna e yu muhé i su mes balor di hende.

E hòmber : Ki dia e ta stòp di gaña su mes ku e ta stima su mama i respet’é, miéntras trankilamente e por menospresiá otro muhé.
Ademas : miéntras e hòmber ta hura ku e ta adorá su mama e ta lag’é molestiá su kurpa di dia I nochi pa e mes biba dushi.

(Den e buki e eskritor ta duna e muhé e titulo di hoer. (un palabra ku e ta usa kontinuamente).

Ta ki ta e kos ku e hòmber ta kere ku el a falta serka su mama? Kisas atenshon sano i no malkriansa pasobra e ta mucha hòmber?
E ta mira muchu bon e diferensha den tratu di e mama pa ku e ruman muhé. Kon e por lanta ku apresio pa ku un muhé?

Pa kiko e ta kana “parti” yu pa loko? Pa demostrá ku e ta un machu? Òf ta hustamente pasobra e ta sinti ku e mes, riba su mes no ta nada mas ku un ser humano malkriá?

I KEN TA TENE E SITUASHON AKI NA BIDA?

E HENDE MUHÉ. Si, e hende muhé ku ta malkriá e mucha hòmber for di baby i laga e yu muhé kere ku e no ta bal muchu komo hende..

Loke a atraé tambe mi atenshon ta ora e sikiater a retirá su mes for di e kaso :

"Ik moet eerlijk zeggen, dat wij met onze huidige kennis, in een geval als dit, volkomen verloren staan. We beschikken niet over voldoende zuivere gegevens over zg. primitieve volkeren, dwz, negers, indianen, eskimo's enz., omdat, in plaats van hen waar te nemen zoals ze zijn, alleen getracht hebben hun onze manieren van zijn op te dringen. In ieder geval beoordelen wij hun manieren, vanuit onze inzichten.
Onze wetenschap is daardoor geografisch bepaald. Op zijn best. Maar doorgaans racistisch. enz. enz.....

Pa un banda nan (rasa blanku) hamas por komprondé nos (rasa pretu) . Mihó dicho : Hamas nan por sinti e forsa di paden ku nos ta sinti.
E tristesa ku mi ta haña ta ku e rasa pretu ketu bai ta purba IMITA e rasa blanku.
Siña algu otro pa bo mes bon ta perfekto pero IMITA pa bo ta igual ku e otro??????.

un bèrgwensa a drentami
ora esun ku mi ta imitá
a yega serka pa puntrami
si mi no sa
ku e ta kibuká

” .....wat weten wij en somme van de psychologie van de armoede? Ja, wij weten veel te weinig af van gewone, arme mensen. enz. enz.”

Esei tambe ta algu ku mi ta kere ku mester kuminsá serka esun ku ta “pober”. Es desir : puntra su mes ki ta pobresa, pakiko e ta "pober" i kiko e ke o por hasi ku ne.
E ta hinka su kurpa den baina pa e haña loke e no tin? Òf e ta kuminsá sinti su balor propio?
E ta sigui pensa ku loke otro hende ta pensa I kere di dje tin di mas balor?
E ta keda sin kumpra un sapatu pa su ju bai skol (manera ta sosodé den e buki) i usa e sèn pa kumpra ròm pa amigunan?.

Si un muhé tin un shimis e mester drumi ku hòmber pa e tambe tin mas?
E mester kome na abundansia i hopi bia insalú, pa tapa bista di otro?
Esei ta mentalidat di hende "pober" ? : hasi mas ku por pa keda bon mirá den bista di otro?

(Despues di morto di papa, nos tabata "pober" na material , pero riku na nos propio orguyo : "mira pa e funchi ku suku den bo tayó ta di bo e ta" esei tabata loke nos mama a siña nos) Esei nos mester siña nos ju/nietunan.
Manera mi mama di : pobresa no ta bèrgwensa.

Loke no ta sosodé ta ku no tin skolnan i opvang adekuado ku ta trata tur mucha na e mes un nivel ni ta duna tur mucha chèns pa e por bira un adulto independiente i tampoko pa e por konosé su propio kapasidatnan.

Asina Kòrsou nunka por tin UN pueblo.

Linchi Chinchirinchi

2007-06-10T16:04:00.000-04:00

Linchi Chinchirinchi
no por para, no por sinta
e tin ku bira akí, bira ayá.

Komo puitu den nèshi
su mama ta trèk e na su ala:
mucha bo n’ por sinta ketu
ta manera ta wangi bo tin.

Na skol e ta hasi fèrfelu
e no por konsentrá ni pa un ratu
lanta para ora tin ku sinta
kai sinta ora tin ku para
papia ku e pichon sintá su dilanti
te ku yùfrou Buladeifi no por soportá mas.

Yùfrou a manda yama su mama:
señora, kiko nos tin ku hasi ku Linchi
e ta stroba tur pichon di siña
mi mes e ta hasi loko...

Yùfrou ta p’esei tin skol
ta pa e siña sinta ketu
mama di Linchi a interumpí.

Yùfrou a pone Linchi sinta te patras
e so den un banki
i bisa e otro pichonnan:
esun ku papia ku Linchi ta haña straf.

Asina Linchi a keda solitario
pichonnan tur ta tent’é
e ta hasi tur esfuerso pa sinta ketu
pero esei no ta logr’é.

Linchi a bira un damsita
el a kuminsá bai fiesta
baila dal den tur para
hasta totolika su bisiña
no ke subi dansflur kuné.

Tur kaminda ku e pasa
paranan ta avisá otro:
kuidou, ata Linchi, wak pa e no basha boso kosnan abou.

Linchi, hartá di e tratu akí
a disidí un mainta
di bandoná e pueblo di para
i bai biba den mondi su so.

El a traha un nèshi di taki
den palu di shimaruku
yen di shimaruku hechu
na kuminda no tin eskases.

Den mondi ta trankil i ketu
kasi bo no ta tende sonido
Linchi tin tur espasio
i nada ku ta kansa su kabes.

Pero bida ta solitario
henter dia nada di hasi
esei tampoko no ta dushi
e tin ku buska un distraishon.

El a buska fèrf i un kantidat di kuashi
paña blanku i un kaminda pa sinta
ku un paisahe mashá bunita
kuminsá pinta un kuadro den tur koló.

Pero e no por sinta ketu
ferf ta spat tur kaminda
e kuadro a bòltu riba su banda
no ta importá, basta e distraí.

Pa kasualidat Palabrua a pasa
un para eduká riba tur tereno
e ta buskando algun yerba
pa hasi un estudio di nan.

El a mira e kuadro di Linchi
tur yerba a kai for di su makutu
el a keda wak manera ta un milager
ku un kara tur babuká.

Esaki, esaki, el a papia tur gagu
esaki ta talento, esaki ta un Picasso moderno
kua skol di pinta bo a bai, damsita
ku bo permisio, ami ta Dòktor Palabrua.

Asina Linchi a bira un pintor famoso
su kuadronan ta biaha rònt Kunuku
nan ta kologá den palasio di Shon Rei
den museonan na Saliña, Sabana i hasta den Kobá.

E pueblo di para
ku un tempu a kore ku Linchi
a nombra un plenchi na su nòmber
su skol bieu a bira Kolegio Linchi
Linchi a bira siudadano di honor.

Linchi a bin bishitá e pueblo
bishitá tambe su skol di ántes
Yùfrou Buladeifi a pone tur pichon lanta para
i bula manera chinchirinchi na Linchi su honor.

Kompader

Konosé bo Isla 2007-06: Avondconcerten (Suare)

2007-06-04T10:41:00.000-04:00

Op de bovenste foto ziet u de huidige kiosk op het Brionplein waar regelmatig muziekoptredens worden georganiseerd.

Op de foto daaronder ziet u een replica van het oorspronkelijke muziekpaviljoen (het dak is origineel) dat in 1936 door de bevolking van Curaçao geschonken werd ter nagedachtenis van de bekende musicus Johannes Petrus (Janchi) Boskaljon.
Op de zondagavonden werden door het harmoniekorps ‘Santa Cecilia’ muziekuitvoeringen verzorgd, de zogenaamde ‘suare’ (soiree musical, Frans).

Door de modernisering moest de oorspronkelijke muziekkiosk wijken voor het verkeer.

Vraag: in welk jaar werd de oorspronkelijke muziekkiosk op het Brionplein door de overheid ontmanteld?

Sluitingsdatum: zondag 1 juli 2007

Prijs: een cadeaubon van Theater Luna Blou.

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)

Konosé bo Isla 2007-05: antwoord

2007-06-04T10:37:00.000-04:00

Antwoord: Een vlieger zonder raamwerk heet een ‘kapo’.

Er zijn 23 inzendingen, waarvan 22 goed:

Daryanani Istatia
Max Martina
Alianthe Carrera
Regi Römer
Erich Rene
Winsel Peney
Norman Levens
Madelyn Francisco
Dominique Jong
Niels Augusta
Debbie Tomsjansen-Fleming
Alida Carrera
Anthony Carrera
Clara Hooi
Hubert Pop
Elly Osepa
Joan Augusta
Dennrick Carrera
Amerika Augusta
Hilly Buitenweg
Annie Poolen-Pedro
Vernon Oostvriesland
Archiles Elmzoon

Allemaal bedankt voor het meedoen.

De winnaar is Archiles Elmzoon.

Citaat

2007-05-30T08:46:00.000-04:00

"Luchtkastelen eisen hoge onderhoudskosten."

- Edward Bulwer-Lytton

Ékolekua

2007-05-23T08:55:00.000-04:00

Kachó tin kuater pia, ma un kaminda so e por bai.

ROEPING

2007-05-22T21:23:00.000-04:00

(voor de Zusters van Liefde, te Weert)

Zuster Immaculata die al vier en dertig jaar
verlamde oude mensen wast, in bed verschoont,
en eten voert,
zal nooit haar naam vermeld zien.
Maar elke ongewassen aap die met een bord: dat hij
vóór dit, of tegen dat is, het verkeer verspert,
ziet 's avonds reeds zijn smoel op de tee vee.
Toch goed dat er een God is.

Gerard Reve

Citaat

2007-05-22T20:46:00.000-04:00

"Wie romanschrijver wil worden heeft het de eerste honderd jaar nogal moeilijk."

Louis Paul Boon Vlaams schrijver en journalist (1912-1979)

Un opinion

2007-05-16T08:58:00.000-04:00

Aki ta papia Wan Pueblo
mi tin un opinion
no ta mashá kos di gaba
djis un tiki atenshon.

Mi a tende aki aya
korigími si mi ta robes
tin papiá riba kaya
ku kos ta bai drecha un bes.

Tin un barku na kaminda
su master ta di oro bandera hulandes
na bordo yen di sak’i pinda
komedónan ta loko di nan kabes.

Ounke ku no ta mi asuntu
mi ta opiná humildemente
no mester parti ku riku so
pa nan tur no para bira mas riku.

Mi tin un mama stimá
su salú no ta duna mas
pa kana den igra di solo
bende kala i empaná.

Tambe un tio grandi
ku un pia ta kokochá
nan di ta ròm tin e malu
e pober mashá ten no ta bebe mas.

Kòrda riba nan tambe honesto votadó
maske ta dos pipita pa gaña pekador
awor ku esunnan ku a sali for di nos
a bai broma riba trono di komedó.

Un pregunta promé ku mi terminá
mi a tende un hulandes ta borotá
e barku na kaminda ta trese mas di nan
pa aki ratu bin manda riba nos lugá?

Kompader

Konosé bo Isla 2007-05: Vliegeren (Subi fli)

2007-05-06T13:52:00.000-04:00

Een vlieger (fli) is een licht, bespannen raamwerk, met aanhangsel (‘staart’), dat aan een touw opgelaten wordt.

Vraag: hoe heet een vlieger zonder raamwerk?

Sluitingsdatum: zondag 3 juni 2007

Prijs: een cadeaubon van van Dorp Eddine.

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)

Konosé bo Isla 2007-04: antwoord

2007-05-06T13:28:00.000-04:00

Antwoord: Alle drie zijn inhoudsmaten.

Er zijn 18 inzendingen, waarvan 6 goed:

Max Martina
Erich Rene
Joan Augusta
Regi Römer
Stephen Romsom
Winsel Peney
Hubert Pop
Richinel Bulbaai
Polly Ruiz
Niels Augusta
Louëlla Blijden
Ethel Mercera
Richeline Martina-Joe
Humphrey Senior
Sharine Martina
Clara Hooi
Vernon Oostvriesland
Madelyn Francisco

Allemaal bedankt voor het meedoen.

De winnares is Clara Hooi

Vrijmarkt 30 april 2007 in Punda

2007-05-06T13:20:00.000-04:00

Nieuw boek van Kompader: ‘Awa di dos be no sa muha makaku’

2007-04-14T14:29:00.000-04:00

Het nieuwe boek van Kompader gaat over de Curaçaose man. Na succes te hebben geboekt met Katan, de Curaçaose vrouw, is nu Nando aan het woord. Nando is thuis de voorbeeldige huisvader, maar op straat kan hij zijn ogen niet afhouden van het vrouwelijke schoon en raakt hierdoor in allerlei problemen. Heeft hij pech of is het zijn eigen schuld? Dat moet u, als lezer, zelf uitmaken.

De titel van het boek is ‘Awa di dos be no sa muha makaku’ met als ondertitel ‘Nando, e machu kumplidó’. Een ezel stoot zich geen tweemaal aan dezelfde steen. Nando, de Curaçaose macho man, trekt wel lering uit zijn fouten en neemt zich voor zijn leven te beteren. Voor hoelang?
Het boek is knus geïllustreerd.

Aan het boek hebben meegewerkt: Wop Sijtsma (illustraties), Ariadne Faries (grafisch ontwerp), Reginald Römer (orthografie) en Jules Marchena (manuscriptbeoordeling).
Drukker: Van Haaren Printers.
ISBN: 978-99904-0-725-9

Het boek is te koop op 30 april (Koninginnedag) op de vrijmarkt in Punda. Bezoek de kraam van Kompader in de Hanchi di Snoa (Kerkstraat) naast de Synagoge.
Vanaf 2 mei is het boek verkrijgbaar in de boekhandels.

Natuur & Techniek

2007-04-14T14:19:00.000-04:00

Palabranan

2007-04-13T15:22:00.000-04:00

Palabranan pensá
ta sekretu
skondí pa otro
bo so sa:
mira un shon ei
esta bon no
mi tin gana di...
primié.

Palabranan papiá
ta pasahero
bula bai bolbe
tur korkobá:
mi no a bisa
mi stimabo
mi a bisa...
ai legumai.

Palabranan kantá
ta persistente
ripití i ripití
mesun kansion:
zullen we maar weer
zullen we maar weer
zullen we maar weer...
paga e radio ei.

Palabranan skirbí
ta permanente
pretu riba blanku
no tin duda:
kada pakiko tin su pasobra
kada para konosé su pluma
kada loko ku su teima...
asina ta.

Palabranan lubidá
ta trastorno
skonde i tenta
lo ta edat:
komo se yama...
e ta na mi punta ’i lenga...
e baina ei no...
si e mes.

Kompader

Konosé bo Isla 2007-04: Vroeger

2007-04-08T21:55:00.000-04:00

Mushi... Pinchi... Kana...

Vroeger hadden deze begrippen een betekenis in het dagelijkse leven op Curaçao.

Vraag: wat is de overeenkomst tussen deze begrippen?

Sluitingsdatum: zondag 6 mei 2007

Prijs: een cadeaubon van the Movies.

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)

Konosé bo Isla 2007-03: antwoord

2007-04-08T21:32:00.000-04:00

Antwoord: Abraham Chumaceiro, voorvechter van het Algemeen Kiesrecht

Er zijn 7 inzendingen, waarvan 6 goed:

Reginald Römer
Vinanda Cannister
Glyraine Jukema
Niels Augusta
Vernon Oostvriesland
Joan Augusta
Valda Lancelot

Allemaal bedankt voor het meedoen.

De winnares is Vinanda Cannister
.

Down to earth (Tributo na Henk Rhuggenaath)

2007-04-04T16:02:00.000-04:00

Dia nos a topa
pa promé biaha den pitu
bo a bisami
bini bèk bin yuda
nos pais tin nesesidat.

Mi a bisabo
abo duna guia
nos ta siguibo
no preokupá.

Chubatu di guengu
kachu skèrpi
kla pa bringa
tur inhustisia
tur bagamunderia
tur falsedat.

Wardador a haña
ku awor ta basta
bin sosegá un ratu
bin den mi kurá.

Nos lo bolbe topa
i lo mi kontabo
kon bo bos a konta
kon bo lucha a vense
kon bo guia a resultá
Henk no preokupá.

(And God said, "Let there be light"; and there was light.
And God saw that the light was good.)

Kompader

Een computer met een stem

2007-03-30T16:46:00.000-04:00

Nadat de mens de stoommachine had uitgevonden, kreeg hij behoefte aan een machine die ook het denkwerk van hem overnam. Zo heeft Herman Hollerith eind negentiende eeuw een machine gebouwd die grote aantallen berekeningen, optellen en aftrekken, in een snel tempo kon uitvoeren. Dat een machine kon optellen en aftrekken, had Blaise Pascal twee eeuwen eerder al aangetoond met zijn rekenmachientje, de Pascaline.

Dat machines betrouwbaar konden rekenen, was nog niet aangetoond, dus de resultaten van de Hollerith machine werden weer eens handmatig gecontroleerd. Een helse karwij in een tijd dat overuren niet vergoed werden.

Later, in 1945, introduceerde John von Neumann het idee dat machines geprogrammeerd konden worden en alleen maar deden wat de mens ze opdroeg. Een machine, in 1950 pas computer genoemd, werkte correct indien zij correct geprogrammeerd werd.

Eind jaren zestig van de vorige eeuw perfectioneerde Edsger Dijkstra, van wie trotse ondergetekende les heeft gehad, dit idee met zijn beroemde uitspraak: ‘Het testen van een computerprogramma toont niet de afwezigheid, maar slechts de aanwezigheid van fouten aan.’ Dit betekent dat indien bij het testen een fout gevonden wordt, er een kans bestaat dat er nog meer fouten in het programma zitten. Met andere woorden, geen enkel computerprogramma is feilloos. Er moeten controleprocedures ingebouwd worden om de betrouwbaarheid te garanderen.

Hierdoor geleid, heeft de Gezaghebber van het Eilandgebied Curaçao terecht ervoor gekozen om op 20 april te vertrouwen op papier en niet op elektronen. Immers het papier is door mensenogen geverifieerd en de verantwoordelijkheid ligt bij de kiezer, controletechnisch correct. De adviseurs hebben hun werk gedaan en kunnen naar het strand.

Maar mijn geweten laat mij niet met rust.

Op 20 april stap ik het stemhokje binnen, kijk voor de zekerheid om of niemand mij bespiedt en stem op de Folkies. Ik druk op het knopje en haal het stembriefje uit het gleufje. Ik sta op het punt om het briefje in de stembus te deponeren, maar word bevangen door de drang om toch even te kijken wat erop staat. Ik verstijf. Op het papiertje staat dat ik op de Parley’s gestemd heb.
Ik raak in alle staten en schreeuw moord en brand. De voorzitter van het stembureau informeert wat er aan de hand is en raakt zelf ook in paniek. Iemand belt de leider van de gedupeerde partij op, hij is binnen tien minuten op de plek des onheils. Dit is een aanslag tegen het volk, hakkelt hij. Alle stembureaus gaan dicht. De partijen gaan in spoedberaad.

‘CNN Breaking News, on the beautiful of Curaçao in the Caribbean Sea zijn de verkiezingen vandaag grandioos in het honderd gelopen. Er is gebruik gemaakt van stemcomputers die een voorkeur vertoonden voor een bepaalde politieke partij. De uitslagen van de vorige verkiezingen worden nu ook in twijfel getrokken. De gedupeerde partij eist om met terugwerkende kracht voor een periode van acht jaar te mogen regeren. Wij hebben de Lieutenant Governor aan de lijn. Good evening, Lieutenant Governor. Lieutenant Governor, are you there?’

‘Tuut, tuut, tuut.’

K.

Asina Muhé Ta Manda Mundu!

2007-03-25T19:26:00.000-04:00

E Sekretario di Estado nobo a bin di bishita, ma nó di trabou
E di ku el a bin pa topa, pa wak ken ta ken, pa konosé Kòrsou
Wèl, señora Ank Bijleveld a yega, a topa, a studiá i a opiná
Anto pa proba ku ta muhé ta manda mundu, el a lusi i impreshoná
No ku palabra, ma ku echo, el a laga e “kontranan” tur tolondrá

Komo señal ku e ta kla pa koperá a bai 7 mion pa Reda Sosial
Habri paso pa Shon Layo i Sr. George por sigui traha sin basilá
Riba renovashon sosial i alivio dje deterioro lamentabel i fatal
Pa institushon no-gubernamental el a lòs algun mion pa nan trabou
Asin’ ei señora Bijleveld a “steal the show” laga NAN boka kayou

Unabes akinan e mandatario a subi bus drenta bario p’e mes opservá
Den Santjago, Montebèrdè, Kòrnèt, Koralspègt, Roisantu, bai terminá
Den bario di Santamaria, skucha, kòmbersá aki aya, tende splikashon
Komentá: “mester traha pa drecha bida, ban sòru pa mihó kondishon
Ku ta pa mi kos por kana awe mes, mi ke ehekutá e PALABRASHON”

Siguiente dia sin miedu señora Balente a baha drenta kueba di leon
Pa den BC e topa e machunan ku a vota “kontra” e PALABRASHON
Ni kon leon a rugi pa spant’é, trankil señora a bari tur ponensia kita ‘fo
Anto bisa: 20 di aprel votadó mes ta na palabra, nos lo warda i meditá
E muhé ta stroi ku plaka, mete ku nos asuntu, furioso leonnan a sulfurá

Den tres dia señora Balente, mandatario fo’i Hulanda, a demostrá
Ku ta muhé mes ta manda mundu, tresiendo yudansa i plaka pa ataká
Pobresa i deterioro ku ta stroba nos desaroyo i tin Kòrsou paralisá
Loke Hulanda ke mira ta seriedat di polítikonan i di nos tur aki bibá
P’esei, sin un alternativa, ban ehekutá e PALABRASHON, anto purá!

Henk Rhuggenaath
Troepiaalweg 15

Helden

2007-03-20T15:59:00.000-04:00

De rechters linkerhand beeft
En weet niet wat de rechter doet
De rechters rechterhand leeft
Van hetgeen de rechter doet
En ieder doet de ogen dicht
En houdt zich maar gedeisd
Liever laf en levend
Dan een held tot elke prijs
Getuigen zijn zelden helden
Echte helden getuigen zelden

De bange man van tien hoog
Die denkt dat hij een engel is
Een kraai krast: maar die vent loog
Ik zag dat hij zijn vleugels mist
Maar juist voordat die vogel sprong
Toen weigerde z'n tong
Er viel niets meer te zeggen
Want hij viel al, nee, hij sprong
Getuigen zijn zelden helden
Echte helden getuigen zelden

De dronken drenkeling schreeuwt
Dat hij niet van water houdt
De dikke kastelein geeuwt
Want water, ach, dat laat hem koud
Er staan veel mensen aan de kant
En ze kijken rustig toe
De een heeft zeven kinderen
En de ander is doodmoe
Getuigen zijn zelden helden
Echte helden getuigen zelden

Ministers leren braille
Want zij zijn al jaren blind
Verzamelen medailles
Omdat hun vrouw dat prachtig vindt
Maar vreemd, je ziet ze nooit op straat
Want wat er ook gebeurt
Ze blijven veilig binnen
Met een slot op elke deur
Getuigen zijn zelden helden
Echte helden zie je zelden

Herman Van Veen

SMS gedicht

2007-03-16T16:09:00.000-04:00

in een SMS gedicht
ben je verplicht
om je ei te leggen
en wat dan ook te zeggen
in 160 tekens
b.v. meisje zoekt vent
die zij nog niet kent
voor onder de dekens
of andersoortig onzin
zoete suikerspin

K.

Word Count
Characters (no spaces): 160

Akseptá

2007-03-15T15:07:00.000-04:00

m'a keda asombrá
altamente babuká
ora b'a bisami
ku bo ta akseptámi

mi mester ta akseptá
pa mi sa ku mi ta?
mi ta i lo mi ta
mi t'ei i lo mi t'ei

i si abo tambe sa
ku bo ta
lo bo no bisami
ku bo ta akseptámi

simplemente NOS lo TA

Diana Marquez

De nieuwe kleren van de keizer

2007-03-13T20:02:00.000-04:00

Hans Christian Andersen - De nieuwe kleren van de keizer

Vele jaren geleden leefde er een keizer die zo vreselijk veel van mooie, nieuwe kleren hield dat hij al zijn geld uit gaf om zich mooi te maken. Hij bekommerde zich niet om zijn soldaten, en het theater of een rijtoer in het bos vond hij alleen maar leuk om zijn nieuwe kleren te laten zien. Voor ieder uur van de dag had hij een ander gewaad, en zoals je over een koning zegt dat hij in de ministerraad is, zo zeiden ze hier altijd: "De keizer is in zijn kleedkamer!"

In de grote stad waar hij woonde was het leven heel genoeglijk. Iedere dag waren er vreemdelingen en op een dag kwamen er twee bedriegers, die zich voor wevers uitgaven en zeiden dat ze de mooiste stoffen konden weven die je je maar denken kon. Niet alleen de kleuren en het patroon waren ongelooflijk mooi, maar ook hadden de kleren die ervan gemaakt waren, de wonderbaarlijke eigenschap dat ze onzichtbaar waren voor iedereen die niet voor zijn ambt deugde of die onvergeeflijk dom was. Wat een fijne kleren, dacht de keizer. Als ik die aan heb, kan ik erachter komen wie er in mijn rijk niet deugt voor zijn ambt en dan kan ik de knappen van de dommen onderscheiden. Die stof moet ik meteen laten weven! En hij gaf de bedriegers een flink handgeld, zodat ze met hun werk konden beginnen. Ze zetten ook twee weefgetouwen op en deden alsof ze werkten, maar er zat helemaal niets op het weefgetouw. Brutaalweg vroegen ze om de fijnste zijde en het prachtigste goud; dat stopten ze in hun eigen zak en ze werkten aan de lege weefgetouwen, en dat nog wel tot diep in de nacht.

"Nu zou ik eigenlijk toch wel eens willen weten hoever ze zijn met de stof," dacht de keizer, maar het werd hem wel een beetje vreemd te moede als hij eraan dacht dat wie dom was of niet voor zijn ambt deugde, de stof helemaal niet kon zien. Hij wist natuurlijk wel dat hij voor zichzelf niets te vrezen had, maar hij wilde toch liever eerst iemand anders sturen om te zien hoe het ermee stond. Alle mensen in de hele stad wisten welke wonderbaarlijke kracht de stof had en iedereen was erop gebrand om te zien hoe slecht of dom zijn buurman was.

"Ik stuur mijn oude, eerlijke minister naar de wevers!" dacht de keizer. "Die kan het best zien hoe de stof wordt, want hij heeft verstand en niemand doet zijn werk beter dan hij!"

Toen trad de brave, oude minister de zaal binnen waar de twee bedriegers aan de lege weefgetouwen zaten te werken. "De hemel beware me!" dacht de oude minister en hij sperde zijn ogen wijd open. "Ik zie niets!" Maar dat zei hij niet.

De beide bedriegers verzochten hem dichterbij te komen en vroegen hem of het geen mooi patroon was en of het geen prachtige kleuren waren. Toen wezen ze naar het lege weefgetouw en de arme, oude minister sperde zijn ogen steeds verder open, maar hij zag niets, want er was niets. "Lieve hemel!" dacht hij. "Zou ik dom zijn? Dat had ik nooit gedacht en dat mag geen mens weten! Zou ik niet deugen voor mijn ambt? Ik kan ze toch niet vertellen dat ik de stof niet kan zien!"

"Nou, u zegt zo weinig!" zei de één, die aan het weven was.

"O, maar het is prachtig! Gewoonweg schitterend!" zei de oude minister en hij keek door zijn bril. "Dat patroon en die kleuren! Ja, ik zal aan de keizer zeggen dat het mij bijzonder goed bevalt!"

"O, dat doet ons plezier," zeiden de twee wevers en nu noemden ze de kleuren en ze beschreven het bijzondere patroon. De oude minister lette goed op, zodat hij dat kon navertellen als hij bij de keizer kwam, en dat deed hij.

Nu verlangden de bedriegers meer geld, meer zijde en goud; dat hadden ze nodig voor het weven. Ze staken alles in hun eigen zak, er kwam geen draad aan het weefgetouw, maar ze gingen nog steeds door met weven aan het lege weefgetouw.

De keizer stuurde weldra weer een brave raadsheer om te zien hoe het met het weven ging en of de stof gauw klaar was. Het verging hem net als de minister, hij keek en keek, maar omdat er niets anders was dan lege weefgetouwen, zag hij niets.

"En, is het geen prachtig stuk stof?" vroegen de bedriegers en ze vertelden over het prachtige patroon dat er helemaal niet was. "Dom ben ik niet," dacht de man. "Zou ik dan niet deugen voor mijn goede ambt? Dat is toch te gek! Maar dat moet je niet laten merken!" En toen prees hij de stof die hij niet zag en verzekerde hen hoe goed de mooie kleuren en het prachtige patroon hem bevielen. "Het is gewoonweg schitterend!" zei hij tegen de keizer. Alle mensen in de stad spraken over de prachtige stof.

Toen wilde de keizer zelf ook gaan kijken terwijl de stof nog op het weefgetouw zat. Met een hele schare uitgelezen mannen, waaronder de twee oude, brave raadslieden die er al eerder waren geweest, ging hij naar de listige bedriegers, die nu uit alle macht weefden, maar dat had geen draad om het lijf.

"En, is het niet magnifiek?" vroegen de twee brave raadslieden. "Moet Uwe Majesteit eens zien, wat een patroon, wat een kleuren!" En toen wezen ze op het lege weefgetouw, want ze dachten dat de anderen de stof vast wel konden zien.

"Wat krijgen we nou?" dacht de keizer. "Ik zie niets! Maar dat is verschrikkelijk! Ben ik dom? Deug ik niet voor het keizerschap? Dit is het vreselijkste dat me kon overkomen!" - "O, het is heel mooi!" zei de keizer. "Het heeft mijn allerhoogste instemming!" En hij knikte tevreden en bekeek het lege weefgetouw, hij wilde niet zeggen dat hij niets kon zien. Het hele gevolg dat hij bij zich had, keek en keek, maar zag al niets meer dan alle anderen. Toch zeiden ze net als de keizer: "O, het is heel mooi!" en ze raadden hem aan van deze nieuwe prachtige stof kleren te laten maken voor de grote optocht die binnenkort zou komen. "Het is magnifiek, schitterend, excellent!" klonk het van mond tot mond en allemaal waren ze er zielstevreden over. De keizer gaf ieder van de bedriegers een ridderorde voor in hun knoopsgat en de titel van weefjonker.

De hele nacht vóór de ochtend waarop de optocht zou plaatsvinden, bleven de bedriegers op en ze hadden wel zestien kaarsen aan. De mensen konden zien dat ze het druk hadden om de nieuwe kleren van de keizer af te krijgen. Ze deden alsof ze de stof van het weefgetouw haalden, ze knipten met grote scharen in de lucht, ze naaiden met naalden zonder draad en zeiden ten slotte: "Kijk, nu zijn de kleren klaar!"

De keizer kwam zelf naar ze toe met zijn voornaamste hovelingen, en de twee bedriegers hielden een arm omhoog alsof ze iets vasthielden en zeiden: "Kijk, hier is de broek. Hier is de jas. Hier de mantel!" en zo verder. "Het is licht als spinrag! Je zou denken dat je niets aanhad, maar dat is juist het bijzondere ervan!"

"Ja!" zeiden alle hovelingen. Maar ze zagen niets, want er was niets.

"Zou het Uwe Keizerlijke Majesteit aller genadigst behagen uw kleren uit te doen?" vroegen de bedriegers. "Dan zullen we u de nieuwe aantrekken, hier voor deze grote spiegel!"

De keizer deed al zijn kleren uit en de bedriegers deden alsof ze hem steeds een van de nieuwe kledingstukken gaven die ze gemaakt zouden hebben, en de keizer stond voor de spiegel te draaien.

"Lieve hemel, wat staat dat mooi! Wat zit dat goed!" zeiden ze allemaal. "Wat een patroon! Wat een kleuren! Dat is een kostbaar kostuum!"

"Buiten staan ze te wachten met het baldakijn dat in de optocht boven Uwe Majesteits hoofd gehouden wordt!" zei de opperceremoniemeester. "Ik ben ook klaar!" zei de keizer. "Zit het niet goed?" En toen draaide hij nog een keer voor de spiegel alsof hij zijn pracht nog eens goed bekeek.

De kamerheren die de sleep moesten dragen, tastten met hun handen over de vloer, alsof ze de sleep opnamen: ze liepen iets in de hoogte te houden, ze durfden niet te laten merken dat ze niets konden zien.

En zo liep de keizer in de optocht onder het prachtige baldakijn en alle mensen op straat en voor de ramen zeiden: "Ach heer, wat zijn de nieuwe kleren van de keizer weergaloos, wat een prachtige sleep heeft hij aan zijn mantel! Het zit als gegoten!" Niemand wilde laten merken dat hij niets zag, want dan deugde hij immers niet voor zijn ambt of was hij heel dom. Nog nooit hadden de kleren van de keizer zo'n succes gehad.

"Maar hij heeft niets aan!" zei een klein kind.

"Ach heer, de waarheid moet je uit een kindermond horen," zei de vader en de één fluisterde tegen de ander wat het kind zei.

"Hij heeft niets aan," zegt een klein kind, "hij heeft niets aan!"

"Maar hij heeft helemaal niets aan," riep tenslotte het hele volk. En de keizer kromp inéén, want hij vond dat ze gelijk hadden, maar hij dacht: "Ik moet het maar tot het eind volhouden." En de kamerheren liepen de sleep te dragen die er helemaal niet was.

________________________________________
Toelichting: Andersen heeft twee versies van dit verhaal gemaakt. In de laatste versie (deze vertaling) eindigt het verhaal met de opmerking van de kleine jongen dat de keizer geen kleren aan heeft. Het volk neemt dit over en de keizer vermoedt nattigheid, maar loopt schijnbaar onverstoord door. In de eerdere versie gaat iedereen mee in de bewondering van de prachtige kleren, niet toegevend dat ze niets zien, daar ze anders moeten erkennen dat ze van "lage"geboorte zijn..De hele stad heeft het over de prachtige kleren en doet of er niets aan de hand is.

De nieuwe kleren van de keizer (Roald Dahl)

2007-03-13T19:18:00.000-04:00

's Keizers kleermaker, mijnheer Grijs,
had zijn zaak naast het paleis.
Zo kon de keizer wel twaalf keer
elke dag naar hem heen en weer.
Want hij was verzot op kleren:
pakken, mantels, hoeden, veren,
gestikte vesten van rode zij,
paarlen knoopjes op een rij...

Het paleis was vol goud en pilaren,
en lakeien en kamerdienaren,
die de hele dag niets anders deden
dan persen, strijken en de keizer kleden.
Maar kleren kunnen gevaarlijk zijn
voor 'n keizer met 'n minibrein..
Bij hem kwamen op de eerste plaats
' zijn kleren, en de mensen 't laatst.
Neem nou de lakei die per ongeluk
iets morste op een kledingstuk.
Hij werd dadelijk in het openbaar
opgehangen aan zijn haar.
Een andere lakei, die jammer genoeg
bij het borstelen 'n pluisje oversloeg,
werd levend gekookt, net als een kreeft,
iets wat men maar zelden overleeft.
De dienaar die wat snuif had gemorst
, op de gouden mouwrand van de vorst
werd vermalen in een machine
tot eersteklas dieetmargarine.

't Volk had hem 't liefst zelf gepakt,
gevierendeeld en in mootjes gehakt.
Dus kwamen twaalf slimme mannen,
stiekem bijeen voor snode plannen.
Hun bedoeling was die grote
smeerlap van de troon te stoten.
De slimste van hen riep op een nacht:
'Ik heb een prachtig plan bedacht!
Ga met mij mee tot op de hoek
bij 's keizers kleermaker op bezoek
om hem haarfijn uit te leggen
wat te doen en wat te zeggen.'

Het plan werd heel goed voorbereid,
de samenzwering was een feit.

't Werd winter, met veel sneeuw dat jaar.
De wrede keizer ging dagelijks naar
de heuvelrug. Daar skiede hij
in haute couture ski-kledij.
Op weg daarheen ging hij heel vaak
even langs de kleermakerszaak.
Heer Grijs riep uit: 'O majesteit!
U komt vandaag precies op tijd!
Eindelijk, na jaren, heb ik het:
een stof, geweven in Tibet,
zo goddelijk mooi, zo rag- en ragfijn
als stoffen maar hoogstzelden zijn!
Iets uit een fabel of sprookje misschien.
Zoiets moois hebt u nog nooit gezien!'
'Wat een geluk!' riep de tiran.
'Ik koop er iedere meter van!'
De kleermaker boog diep en zei:
'O sire, 't lijkt tovenarij.
Ook bij strenge vorst houdt deze stof
u net zo lekker warm alsof
u binnen audiëntie houdt
in een bedje van gesmolten goud.
Bij 'n noordenwind als een orkaan
behoeft u niets eronder aan.'
De keizer zei meteen: 'O dan
wil ik er wel een skipak van.
En jassen, twee: één lang, één kort.
't Maakt niet uit hoe duur het wordt.
Laat zien dat spul. Ja, haal 't maar.
Ik ben er heel nieuwsgierig naar.'

De kleermaker deed heel verbaasd:
'Maar sire, kijk! U staat ernaast.'
De keizer riep: 'Waar is het dan?'
'Hier, sire, ik heb het in mijn hand.'
De keizer rukte aan zijn haar
en gilde: 'Waar dan? Waar? Waar? Waar?'
De kleermaker zei: 'Niet zo snel,
wacht tot ik u over de stof vertel.
Hij is onzichtbaar voor idioten,
voor stommelingen en malloten.
Voor een dwaas, een hypocriet,
bestaat de stof eenvoudig niet.
Maar u, zo slim, zo wijs en goed,
glimt hij ongetwijfeld tegemoet!'
Op dat moment ging de voordeur open
en kwamen de twaalf binnenlopen
en riepen: 'Mooie stof is dat,
ik wou dat ik daar een pak van had!'
Heer Grijs met 'n gespeelde zucht,
hief lege handen in de lucht, en zei:
'Nee, heren. Tot mijn spijt
is dit slechts voor zijne majesteit.'

Om niet te verraden hoe stom hij was
deed de keizer uitzinnig in zijn sas.
'Is het niet goddelijk,' jubelde hij.
'En dat is allemaal voor mij!
Ik wil er graag een skipak van
en alles wat er nog meer uit kan.'

De slimme mannen riepen in koor:
'O majesteit, u was ons voor!
Wat zult u warm zijn in dat spul
bij twintig graden onder nul.'
De dag erop kwam kleermaker Grijs
het pak laten passen in het paleis
vergezeld van de twaalf man
ter ondersteuning van het plan.
'Sire,' zei Grijs, 'trek alles uit,
dit pak is zo warm op de huid
er hoeft niets onder, grote vorst,
zelfs geen haren op uw borst.'

De kleermaker maakte volgens plan
er een compleet toneelstuk van
de blote keizerlijke oen
helemaal niets aan te doen.
'Goed zo, sire. Hier uw arm.
Nu de rits. Voelt dat niet warm?
Trekt het niet? Zit het hier goed?
Of vindt u dat 't wijder moet?'
Vóór de kleermaker zo bezield
de domme keizer bezighield
hadden de slimme mannen net
de verwarming extra hoog gezet.
Al had de keizer buiten kijf
geen ene draad meer aan zijn lijf,
hij begon te zweten en te hijgen.
'Dat ik 't zo heet zou krijgen,
had 'k nooit gedacht, 't Is speciaal
voor in de sneeuw echt ideaal.'

Toen plots verscheen de keizerin
met haar gehele hofhouding.
Ze staarden stil met open mond
naar des keizers blote kont.
Hij draaide rond zo naakt als wat
zonder zelfs een vijgenblad,
en riep koket: 'Kijk, Albertien!
Zo'n pak heb jij nog nooit gezien!'
De hofdames slaakten hoge kreetjes,
knepen hun ogen toe tot spleetjes
terwijl hun gretige blikken gleden
over des keizers heerlijkheden.
'Kijk nou!' riep een brutaal wicht.
'Wat een vorstelijk gezicht!'
De keizerin verliet de zaal.
Zij kende het al allemaal. De keizer riep hun na: 'Zeg hee!
Ik ga skiën. Wie gaat mee?'
Zij schudden hun hoofd en hup daar ging
de keizer naakt naar de skihelling.
Hij deed zijn ski's aan en skiede vlug
in de richting van de heuvelrug.
Zo kon het gebeuren dat alras
de keizer stijf bevroren was.

Het hele land jubelde blij.
'Nu zijn we eindelijk vorstvrij!'

Anansi verkleedt zich als Amerikaan

2007-03-13T18:27:00.000-04:00

Het was alweer een tijdje geleden dat Anansi door listige streken aan eten was gekomen.
Dag en nacht dacht hij weer aan kippe- en eendeboutjes.

Toen een Amerikaans schip de haven van Paramaribo binnenliep, sloot Anansi vriendschap met de kapitein.
Iedereen praatte over die Amerikanen, bijna iedereen ging kijken naar die buitenlandse boot, en met welk verhaal kwam Anansi thuis?
Dat hij had kennisgemaakt met de hoogste man van dat Amerikaanse schip; niet zomaar met een bemanningslid, nee, met de kapitein.
Ze hadden de hele middag samen gedronken - whisky! een echt Amerikaans drankje! - en nu had Anansi de kapitein uitgenodigd om bij hem thuis te komen.

'Wat moeten we met zo'n man,' protesteerde Ma Akoeba.
'Hem gastvrij onthalen, wat anders,' vond Anansi.
'Wat moet ik tegen hem zeggen, ik ken geen Engels,' zei Ma Akoeba boos.
'Maar Engels kent jou,' grapte Anansi.
'Ik heb hem verteld hoe lekker jij kunt koken. Yes or no?'
'Ook dat nog, er is niets in huis.'
'Daar vind je wel wat op,' zei Anansi vol vertrouwen.
'Ik ga een fles whisky zoeken.'

En hij verliet het huis om er terug te keren als... Amerikaan: witte broek, kakelbont hemd, zeemanspet, zonnebril met zwarte glazen.

'Hello, joe Anansi waif?'
'Yes, yes,' stamelde mevrouw Anansi en zij nodigde hem met een handgebaar uit om binnen te komen.
'Maak licht!' schreeuwde zij zenuwachtig tegen haar kinderen.
'No, no licht!' beval de Amerikaan.
'Joe no si mai ai siki,' en hij wees op zijn donkere zonnebril.
Ma Akoeba haalde opgelucht adem, ze kon bijna alles verstaan, hij had zieke ogen! Dat Engels leek op Surinaams.
Dus legde zij in het Surinaams uit dat Anansi een fles whisky was gaan halen en dat zij een kip voor hem had geslacht.
'Is troe?' vroeg kapitein Anansi verrast.
'Troetroe,' zei Ma Akoeba, blij dat ze hem wéér verstond en zij bracht hem een groot bord eten.
De Amerikaan at alles op, boerde en stond op. Het speet hem, maar hij kon niet langer op Anansi wachten. Hij zou morgen wel terugkomen. Een kwartiertje later kwam Anansi thuis.
'Waar bleef je nou!' gilde Ma Akoeba.
'Ik sta ook overal alleen voor.'
'Waar stond je dan voor?' wilde Anansi weten.
'Die Amerikaanse vriend van jou. Hij is hier een hele kip komen opeten.'
'Dat is niks,' zei Anansi.
'Op dat schip van hem zetten ze hele kalkoenen op tafel.'
'Laat hem dan op dat schip blijven. Ga naar hem toe en zeg dat je morgen niet thuis bent.'
'Goed, hoor, ik ga morgen wel naar dat schip. Misschien kan ik een paar flessen whisky van hem overnemen, want in dit hele land is geen whisky te vinden.'

Wie stond de volgende dag weer voor de deur?
De kapitein uit Amerika! 'Waar is Anansi?' En hij werd nog kwaad ook toen Ma Akoeba hem vertelde dat Anansi naar zijn schip was gegaan.
'Ik heb hem zo gastvrij ontvangen en wat doet hij... Laat hij mij hier op een droogje zitten.'
Dat kon Ma Akoeba niet op zich laten zitten. Of hij van eend hield? Mm, eend. Hij wilde het wel eens proberen.
'Is swiet?'
'Zeer switi!' antwoordde Ma Akoeba.
De volgende dag had Ma Akoeba er genoeg van.
'Wat heb je vandaag gekookt, waif?' vroeg de Amerikaan zo gauw hij binnen was.
'Dit!' gilde mevrouw Anansi en zij liet haar tamarinde-zweep zien.
'Niet slaan!' riep Anansi geschrokken uit.
'Mi no Amerikan!' zei Anansi en trok zijn kleren uit.
Toen werd Ma Akoeba pas echt kwaad. Ze sloeg hem zo hard en zo lang dat zijn lichaam bijna in twee stukken brak. Kijk maar eens goed naar een spin. Je kunt het nog steeds zien.

EMOSHONAL

2007-03-06T19:18:00.000-04:00

Si mi abri mi boka mi ta emoshonal.
Si mi bisa algu mi ta emoshonal.
Si mi lansa krítika konstruktivo mi ta emoshonal.
Si mi djis opservá algu mi ta emoshonal.

Si mi papia, lesa òf skirbi algu ku ta opuesto na di bo mi ta emoshonal.
Si mi duna mi opinion skèrpi i alkaso mi ta emoshonal.
Si mi sigui regla literalmente mi ta emoshonal.
Si mi bai kontra di koriente mi ta emoshonal.

Si ami tin rason i abo no mi ta emoshonal.
Si mi hasi kualke kos, bon òf malu mi ta emoshonal.
Si mi.................mi ta emoshonal.
Si mi.................mi ta emoshonal.

Boso konosé un HENDE sin emoshon?

Reginald V. Römer.
23/05/06

SOSIAL

2007-03-06T19:15:00.000-04:00

Pasobra mi ta hari saka djente mi ta sosial.
Pasobra mi ta kompartí tur kos ku bo mi ta sosial.
Pasobra mi tin mes opinion ku bo mi ta sosial.
Pasobra mi ta komplasiente mi ta sosial.

Pasobra mi ta aseptá tur kos mi ta sosial.
Pasobra mi ta manera bo ke pa mi ta, mi ta sosial.
Pasobra mi ta di akuerdo ku bo mi ta sosial.
Pasobra mi ta papia i anda ku tur hende mi ta sosial.

Asina nos ta diferensiá di opinion mi ta asosial.
Asina nos no ta riba mes liña mi ta asosial.

Ora ta kumbiní mi ta sosial pa otro ora mi ta asosial.

Reginald V. Römer.
23/05/06

Konosé bo Isla 2007-03: Verkiezingen

2007-03-04T09:53:00.000-04:00

De verkiezingen staan voor de deur. Zestien politieke partijen zijn voornemens mee te doen op 20 april 2007. De voornaamste issue is de ‘Slotverklaring’.

Vraag: Wat had deze mijnheer te maken met politiek?

Sluitingsdatum: zondag 8 april 2007

Prijs: een cadeaubon van B-Fit Health Center.

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)

Konosé bo Isla 2007-02: antwoord

2007-03-04T09:39:00.000-04:00

Het antwoord is theater Cinelandia in 1958.

Er zijn 13 inzendingen, waarvan 5 goed:

Clifford Vornis
Yen Yung
Max Martina
Polly Ruiz
Winsel Peney
Vernon Oostvriesland
Ethel Mercera
Erich Renee
Anthony Rhuggenaath
Reginald Römer
Lies Augusta
Joan Augusta
Rodney Daal

Allemaal bedankt voor het meedoen.

De winnares is Polly Ruiz

De ruimte

2007-03-02T09:38:00.000-04:00

hoe langer men keek
hoe verder het leek

Jules Deelder

Kermis bij de snijders

2007-02-18T10:11:00.000-04:00

Snijers-kermis (Traditioneel in het Middenbrabantse dialect )

Toen het kermis vur de snijers was in het höske bij de brug
Toen het kermis vur de snijers was in het höske bij de brug
Toen aten ze meej taachetig, jao aacht keer aachtetaachentig
van êen gebakken mug
Toen aten ze meej taachetig, jao aacht keer aachtetaachentig
van êen gebakken mug
Wiede-wiede-wiet de gèètebok, mèk-mèk-mèk d’n snijder
Joecheisasa-joecheisasa
Zoem-zoem lòt de nòlde sèùze

En toen ’t maol beëindigd was toen dronken ze vol moed
En toen ’t maol beëindigd was toen dronken ze vol moed
Toen dronken ze meej taachentig, jao aacht keer aachtetaachentig
öt êene vingerhoed
Toen dronken ze meej taachentig, jao aacht keer aachtetaachentig
öt êene vingerhoed
Wiede-wiede-wiet de gèètebok, mèk-mèk-mèk d’n snijder
Joecheisasa-joecheisasa
Zoem-zoem laot de nòlde sèùze

Ze wilden toen òn’t daanse gaon, maar hadden ginne hèèrd
Ze wilden toen aan’t daanse gaan, maar hadden ginne hèèrd
Toen danste ze meej taachetig, meej aacht keer aachtetaachetig
op êene gèètestèèrd
Toen danste ze meej taachetig, met aacht keer aachtetaachetig
op êene gèètestèèrd
Wiede-wiede-wiet de gèètebok, mèk-mèk-mèk d’n snijder
Joecheisasa-joecheisasa
Zoem-zoem laat de naalden suize

Ze wilden nie te voet naor hèùs, mar ze hadden ók gin ros
Ze wilden nie te voet naor hèùs, mar ze hadden ók gin ros
Toe reeje ze meej taachetig, meej aacht keer aachtetaachetig
Op êene gaorenklos
Toe reeje ze meej taachetig, meej aacht keer aachtetaachetig
Op êene gaorenklos
Wiede-wiede-wiet de gèètebok, mèk-mèk-mèk d’n snijder
Joecheisasa-joecheisasa
Zoem-zoem lòt de nòlden sèùze

Toen vonde ze nò’t fèène fist, de deur op slot wèn krèùs
Toen vonde ze nò’t fèène fist, de deur op slot wèn krèùs
Toen krôope ze meej taachetich jao aacht keer aachtetaachetich
Dur ’t sleutelgat in hèùs
Toen krôope ze meej taachetich jao aacht keer aachtetaachetich
Dur ’t sleutelgat in hèùs
Wiede-wiede-wiet de gèètebok, mèk-mèk-mèk d’n snijder
Joecheisasa-joecheisasa
Zoem-zoem lòt de nòlden sèùze

Geld

2007-02-14T15:55:00.000-04:00

Hoe vermenigvuldig je geld? Door schulden te maken en anderen ervoor te laten opdraaien.

K.

Creativity

2007-02-14T12:51:00.000-04:00

Mankind is very creative, give him an axe to chop woods and before you know he’ll chop someone’s head off.

K.

Ouderdom

2007-02-14T12:50:00.000-04:00

Ik word oud, de mensen beginnen mij serieus te nemen.

K.

De laatste Antilliaan

2007-02-07T13:51:00.000-04:00

Wan, de laatste Antilliaan
een toeristische attractie
‘s avonds aan de bar.
Hij vertelde dan van vroeger
toen alles beter was
van rode vis met funchi
en van gebakken banaan
van cactussoep en yòrki
en van gestoofde leguaan.
‘Bah, jakkes, wat een troep
geef mij maar liever erwtensoep
vind je dat ook niet, Joep?’
Wan kreeg dan waterlanders
ook typisch Antilliaans.
‘Die vent is gek
Wan, ga naar je huis.’
Maar Wan had geen thuis.
Toen kwam het trieste nieuws
in de buurt van De Savaan
hadden studenten uit Holland
nog een Antilliaan ontdekt
en was Wan niet meer
de laatste Antilliaan.
Wan raakte aan de drank
en ook aan lagerwal
daar vond de Antilliaanse hem
want de andere Antilliaan
bleek een Antilliaanse te zijn.
Zij kreeg medelijden
hij werd verliefd
zij kregen vele kindertjes.
Zo kwam het dat de Antilliaan
weer een plekje kreeg
in zijn eigen land.

K.

De zwarte met het witte hart

2007-02-06T14:55:00.000-04:00

'De eerste tien jaar van mijn leven was ik niet zwart. Ik was op veel manieren anders dan de mensen om mij heen, maar donkerder was ik niet. Dat weet ik. Er is een dag geweest waarop ik een verkleuring gewaarwerd. Later, toen ik dan eenmaal zwart wás, ben ik weer verschoten.'

De zwarte met het witte hart, (1997), Arthur Japin
De Arbeiderspers
ISBN 90-295-6334-6

De zwarte met het witte hart

2007-02-06T14:50:00.000-04:00

‘Het principe van noblesse de peau, de verhevenheid van de blanke huid boven een andere, en van de morele en intellectuele superioriteit van het witte ras boven het bruine, waarop onze overheersing in Indië berust, zou een ernstige klap worden toegebracht, wanneer Aquasi Boachi zou worden aangesteld in een aan blanken voorbehouden functie met welke bevoegdheid dan ook...’

Konosé bo Isla 2007-02: Tumba

2007-02-04T10:39:00.000-04:00

Deze dagen is heel Curaçao in de ban van de tumba. De vader van de tumba op Curaçao is Boy Dap. Een van de populairste tumba’s van Boy Dap (geboren 25 oktober 1933) vroeger was: ‘E Djaka’ (De Rat).

Vraag: In welk theater gaf Boy Dap zijn eerste optreden van ‘E Djaka'?

Sluitingsdatum: zondag 4 maart 2007

Prijs: een cadeaubon van Music Store.

Sponsor: Datelnet n.v.

(Het inzenden van het antwoord op de prijsvraag gebeurt via e-mail:

revers@cura.net

of door een reply op de door U ontvangen mail van Learnforfun. De winnaar wordt door loting bepaald uit de goede inzendingen.)

Konosé bo Isla 2007-01: antwoord

2007-02-04T10:07:00.000-04:00

De drank ‘orgeat’ wordt gemaakt van bittere amandelen en werd vroeger op Curaçao ingevoerd uit Frankrijk.

Er zijn 9 inzendingen, waarvan 1 goed:

Vernon Oostvriesland
Max Martina
Valda Lancelot
Papy la Reine
Arelis Hurtado
Hubert Pop
Jarrod Diels
Madelyn Francisco
Joan Augusta

Allemaal bedankt voor het meedoen.

De winnaar is Vernon Oostvriesland

Ton Raton (un kuenta di gañagaña)

2007-01-30T21:26:00.000-04:00

Ton Raton, ladron di wiriwiri,
a bai será mi n’ sa kuantu bia
kada be ku e sali e ta kometé
mesun bagamunderia.

Tur kos riba su kaminda e ta hòrta
miel di abeha, suku di vruminga
webu di bubi mas grandi kuné
hasta pan den pastorí di Shon Pastor.

Riba fèlt palomba a pèrdè su renchi
el a keda tur ariba abou
su amigunan a buska te anochi
Ton ku un kara seku a yuda nan.

Sòldá di Rei no sa kiko hasi:
Ton, atrobe bo ta aki den
bo n’ por drecha bo bida, buska ko’i hasi
unda mi yabi ta, ken a kue mi yabi?

Ton tabata di bishita serka Maribomba
nan a sinta kòmbersá te atardi lat
ora el a bai, Maribomba a bai bebe un poko awa:
Karamba muchanan, boso a laga e eiskast blo bashí.

Ton a sali for di kurá di Baka
ku un saku asina grandi ta lastra su tras
Toro a puntra: Ton, kiko bo tin den e saku ei?
Bo madrasa, Ton a kontestá.

Un dia Ton a disidí di drecha su bida
el a bai traha na molina di Shon Rei
unda ta mula tur sorto di maishi
tur atardi un saku di hariña ta kria pia.

Esun ku ta kue saku di hariña
ta pèrdè su kuater patanan
i su rabu largu, Shon Rei a partisipá
siguiente dia Ton no a bin traha mas.

Asina Ton a haña mal fama
tur kaminda ku e pasa nan ta skonde p’e:
Ata Ton ta bini, shonnan wak boso kosnan.

No a sobra nada pa hòrta
kon mi ta hasi biba? Ton a pensa
el a buska trabou i e no por haña
ni den prison sòldánan no ker’é.

Morto di hamber Ton ta kana dualu den kunuku
su nanishi a sinti un holó mashá dushi mes
ku ta bin for di direkshon di kurá di Baka
pone su barika gruña un tiki mas.

Ton a rèk wak den kurá di Baka
el a mira un keshi blanku delisioso
ku Koma Baka a kaba di traha
pa su yu muhé Bisé.

Ton a warda Toro sali bai Sabana
el a slùip drenta den kurá di Baka:
Koma Baka, psst, Koma Baka, bin tende.

Ta ken ta yamami?

Ta ami, Ton, mi ker a puntrabo algu.

Ahan, t’abo, Ton Raton, akinan no tin nada di hòrta.

Nò, nò, Koma Baka, mi a drecha mi bida, mi no ta ladron mas
tende, mi tin un proposishon faborabel pa nos tur dos.

Bo ta hasimi mashá niuskir.

Tende, Koma Baka, tur atardi ora Toro bai Sabana
mi ta pasa pronkabo un tiki, anto bo ta dunami un pida keshi.

Ton, bai sinta un banda, kiko bo tin pa pronkami kuné?

Wak bo ta mira, si bo no purba, bo no por sa.

Oké, ta bon, laga nos wak kon e kos ei ta bai.

Ton, bon kontentu, a bai para tras di Komo Baka
wak na laira pensando kon e ta hasi yega.

Koma Baka ta warda i warda, el a pèrdè pasenshi
i pa yuda Ton, Koma Baka a disidí di kai sinta.

Kompader

Un kantika

2007-01-29T16:49:00.000-04:00

Si fle mangoré
borenguí borengá mangoré
oyí oyá mangoré
esta un tou i mangoré.

Nanzi

Luna Kalakuna (un kuenta di gañagaña)

2007-01-24T07:48:00.000-04:00

Nan di ku Luna Kalakuna
su mama a brui e den mondi
i ku ta p’esei Lunita
no sa para den kurá.

Lunita tin sinku kriatura
ku e ni sa drai mira
ta Koma Gans su aktuprima
ta tira un bista riba nan.

Koma Gans ta baña nan mainta
duna nan kuminda
strika nan pluma
manda nan kunuku
pa nan bai buska nan mama.

Nan ta topa ku Lunita
den kunuku di Bringamosa
manera semper be su awa
ta hunga plaka ku Morkoi.

Koma Gans, ku di un distansha
ta sigui e kriaturanan
ta kunsumí di su alma
i ta kue Lunita aden.

Luna bo ta un sinbèrgwensa
bo ta un mama kalakuna
bo no tin kunes ku bo yunan
kue bo potoshinan pa bo ban kurá.

Morkoi, ku no ta gusta problema
ta hala kita un pia un pia
kinipí wowo ku Lunita
manera e ke bisa, te mañan.

Lunita ta dal un gritu hari
lanta para medio burachi
bisa Gans su aktuprima
Primita, bo ta un bon famia, bo sa.

Sin bo ta kon lo mi a hasi
ku sinku kriatura tra’i mi rabu
ku mi a brui, pero bo no ta puntra
ta unda nan tata ta?

Bo ta yamami mama kalakuna
pero mi no a pidi pa dèk mi
mi no a deseá di pone webu
ken a responsabilisá?

Mi no ke pasa henter mi bida
den kurá ta pik maishi
kore tras di kakalaka
tres bia pa dia ser di dèk.

Mi no ke pa mi yunan
sigui mi mal ehèmpel
p’esei mi ta pidibo prima
tira bon bista riba nan.

Su wowonan a yena ku awa
el a brasa Gans su prima
karisiá e kriaturanan
para règt riba su patanan
drai buska Morkoi.

Morkoi... Morkoi... Sinbèrgwensa, bo no a pagami!

Kompader

Ékolekua

2007-01-20T17:05:00.000-04:00

Sloke di: Mihó flaku na mondi ku gordo na kas.

Palabrashon

2007-01-11T08:58:00.000-04:00

Bòchi Blòblò, ta bòltu tur elekshon
el a lastra na porta di tur partido
awor e ta ku Wa Warawara
di Partido Kunuku Uní.

Wa a primintié ku ora nan gana
Bòchi ta haña e kartera di Bagamunderia

Ya Bòchi a drumi soña
kon e ta pone fulan riba kaya
kon e ta duna tal un puesto
kon e ta tuma sèn bou di mesa
i kon e ta falsifiká dokumentu.

Lokual Wa no sa, ta ku den sekreto
Bòchi a palabrá ku Shon Ki Kinikini
ku ora e drenta parlamentu
e ta bòltu di partido
bai ku su asiento
serka Shon Ki su Moveshon.

Asina Bòchi a sigurá ku kon ku para
e ta haña su puesto di minister
i porfin despues di hopi lucha
e ta bira importante den komunidat.

El a kore un kampaña ku maña
kore bario di mainta te anochi
stroi maishi pa galiña
basha ròm blanku pa yuana
primintí kas nobo na sòldachi
traha nèshi pa vruminga.

Wa a sali viktorioso
danki na esfuerso di Bòchi
despues di hopi sansaña
a forma un koalishon ku Shon Ki.

Bòchi a bin reklamá su puesto
di Minister Bagamundu
e dos lidernan a keda wak otro
niun no ta kòrda ningun palabrashon.

Kompader